REPORTAGE

Puch-liefhebbers leggen zich niet neer bij verbod: 'Dit icoon hoort bij het Haagse erfgoed'

Puch-liefhebbers tijdens de Kâhwe Klâhwe-tocht in 2015. Beeld Hollandse Hoogte

In de jaren 60 was Den Haag dé Puchstad van Nederland. Nu wil het college de vervuilende tweetakter verbannen. Maar Puch-liefhebbers geven zich nog niet gewonnen.

"Wie denkt dat de Puch zomaar een brommer is, heeft het helemaal mis", zegt Esther Langendam (61). Dit 'Haagse icoon' staat voor een eigen levensstijl en heel veel herinneringen aan het Den Haag van de jaren zestig. Het voornemen van het nieuwe Haagse stadsbestuur om zogeheten tweetakt-brommers met ingang van 2020 helemaal uit de stad te weren, wekt bij haar woede en verdriet.

Ze snapt dat de luchtkwaliteit in Den Haag moet worden verbeterd, maar of deze maatregel daarbij het verschil gaat maken, betwijfelt Langendam ten zeerste. Zo veel van die oude brommers zijn er volgens haar niet meer. Betrokkenen bij de Haagse Puch Club zijn nu een inventarisatie begonnen. En de Puchs die er nog wel zijn, staan vaak als museumstukken in huis en daar wordt slechts af en toe op gereden om het motortje gesmeerd te houden.

De liefde voor de Puch bestaat voor fotografe Langendam uit twee episoden. Eerst was daar de tijd dat zij in haar jeugd achterop zat bij leuke jongens. "De niet-leuke jongens hadden allemaal een buikschuiver (Kreidler of Zündapp). De Puch is de meest sexy brommer aller tijden." De liefde herleefde zeventien jaar geleden toen zij op de Vehikelbeurs bij een paar Puchjes stond te zwijmelen.

"Kort daarop zag ik op internet een advertentie met de tekst: 'Coby biedt Puch aan met rekje voor kratje bier'. Ze had er jarenlang de krant mee bezorgd. Het karretje stond tussen allerlei troep, maar ik was er meteen verliefd op", zegt ze over haar rode Puch met zwart-witte kabels en hoog stuur. Thuis sprak haar man de memorabele woorden: 'M'n wijf heeft een Puch gekocht'.

Het boek 'Puchfeest' dat Esther Langendam in 2003 maakte is uitverkocht.

Het werd de ondertitel van het boek 'Puchfeest', dat Langendam in 2003 maakte, over de plek die de brommer bij velen inneemt.

Mensen kijken bedenkelijk als ze zegt dat de Puch bij het Haagse erfgoed hoort. "Maar het is waar. De Puch stond centraal in het geknok tussen de jeugdbendes Kikkers en de Indische Plu. De Kikkers, jongens die met hun groene parka's en hun wijde zit veel op een kikker leken, reden allemaal op een Puch. Dat waren de Haagse provo's."

Harry Jekkers zong in zijn volkslied 'O o Den Haag' de woorden 'op m'n Puch een wijffie halen en daarna dansûh in de Marathon'. Waarom het zo gebeurde weet Langendam niet, maar opeens reden veel jongens op een Puch. "De importeur Stokvis zat natuurlijk in Den Haag en je had in de Kikkerstraat - ja, hoe verzin je het - Leo van Zijl zitten, die alle gewone onderdelen van de Puch in huis had, maar ook alle versieringen. Het leuke van de Puch was dat je die heel persoonlijk kon maken. Sturen, zadels, bellen, achterlichten, alles had je in verschillende uitvoeringen."

Het kenmerkende hoge Puch-stuur. Beeld Hollandse Hoogte / Phil Nijhuis

De petitie 'Laat de Puch in Den Haag' heeft iets meer dan 2500 ondertekenaars. Liefhebbers van andere brommers, zoals Tomos, Kreidler en Zündapp, hebben zich aangesloten, want ook hun merken dreigen op Haagse bodem te worden verboden.

Het protest krijgt steeds meer vorm volgens Langendam, die zich liever spreekbuis dan voorzitter noemt van de Haagse Puch Club. "We zijn een bijeengeraapt, anarchistisch hobbyclubje van mensen die het leuk vinden om te sleutelen en te ouwehoeren."

Dat is wellicht de reden dat de Kâhwe Klâhwe-tocht van Puchrijders die elke januari op de Scheveningse Boulevard startte, de laatste jaren een beetje is doodgebloed. "Maar dit is nog niet het einde van het verhaal hoor. We leven nog", zegt Langendam.

Gezondheid boven erfgoed

Haags GroenLinks-raadslid Maarten De Vuyst legt zijn prioriteit eerder bij longpatiënten dan bij de Puch-rijders. "We willen wat doen aan de bar slechte luchtkwaliteit in Den Haag, in het belang van alle Hagenezen. Door de slechte lucht leven zij dertien maanden minder." Hij wijst op TNO-onderzoeken waaruit bijvoorbeeld blijkt dat tweetakt-brommers verantwoordelijk zijn voor 25 tot 30 procent van de roetuitstoot. "Het zijn per kilometer de meest vervuilende voertuigen, vijf keer vuiler dan een moderne auto. Op erfgoed zijn we normaal gesproken zuinig, maar niet ten koste van de gezondheid van Hagenezen."

Lees ook:  Rotterdam biedt 300 euro voor oude brommer

Rotterdammers met een brommer of snorfiets van vóór 2010, krijgen een subsidie van 300 euro van de gemeente Rotterdam als zij hun oude exemplaar laten slopen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden