Weblog

Publiceren over islam

Onderwerpen waarover in de Arabische wereld gepubliceerd zijn, zijn in Koerdistan taboe. Met name als het gaat om de islam. ,,De Arabische wereld is op dit moment vrijer als het gaat om het publiceren van boeken, dan Iraaks Koerdistan’’, aldus een Koerdische uitgever.

Een boek waarin het vaderschap van de profeet Mohammed aan de orde kwam, verscheen op de markt in de Arabische wereld. De vertaling ervan in Koerdisch mocht er echter niet komen. Het is voor Koerdische streng gelovige moslims blijkbaar onverteerbaar te lezen over het feit dat de vader van de profeet al gestorven was voor hij werd geboren, en dat er twijfel is over diens vaderschap.

De Koerdische uitgever kan er wel om lachen, al had hij het boek graag in het Koerdisch gepubliceerd. Maar hij was al eerder gewaarschuwd, en de bewaker die voortdurend in zijn buurt blijft, en ook meegaat naar huis, geeft aan dat hij reden heeft voorzichtig te zijn. ,,Als ik zoiets publiceer komen de bedreigingen onmiddellijk’’, vertelt hij.

Boeken lezen in Iraaks Koerdistan. Je zou denken: Saddam is weg, dus er is meer vrijheid. En die is er formeel ook. Maar niet alles wordt geaccepteerd, en bepaalde radicale groepen laten zich dan wel horen. ,,De Marokkaanse Fatima Mernissi heeft ook over het vaderschap van de profeet geschreven. Daar heeft niemand zich druk over gemaakt’’, merkt de uitgever op. Ook andere boeken, waarin de islam op een modernere manier wordt uitgelegd, zijn taboe.

Van de boeken die in Irak verschijnen, is een groot deel religieus, of handelt over religie. Het zijn verhandelingen over de Koran, de profeet, voorschriften hoe als een goede moslim te leven. De Irakezen hebben wat in te halen, maar de obsessie met het geloof is opvallend. Temeer omdat er tegelijkertijd sprake is van ontlezing, met name onder de jeugd. Omdat er minder boeken worden verkocht, wordt het aandeel van die religieuze kost in verhouding dus nog groter.

In Iraaks Koerdistan leidt dit tot een vreemde tegenstelling. Dit is een gebied waar moslims meer drinken dan christenen, terwijl alcohol in de islam verboden is. Een van de studenten in de postdoctorale opleiding in de journalistiek die in Irbil loopt had er na de ramadan een klein onderzoekje aan gewaagd. Hij had winkeliers in de christelijke wijk Ainkawa gevraagd hoe hun verkoopcijfers tijdens de vastenmaand waren geweest. Bedroevend laag, vertelde de een na de ander. Conclusie: ,,Onze klanten zijn vooral moslims. Moslims drinken meer dan christenen.’’ Het is geen echt onderzoek, maar illustreert wel een realiteit, die op de vrije vrijdag ook goed zichtbaar is. Bij mooi weer zitten dan vele duizenden Koerdische mannen aan de whiskey, arak en bier in de vrije natuur.

Tegelijkertijd wordt bij een voorgenomen huwelijk altijd door de familie van de bruid gevraagd of de toekomstige echtgenoot soms alcohol drinkt. En die kan daar beter niet te eerlijk op antwoorden, als hij echt wil trouwen. Daarnaast maken scherpslijpers het publiceren van vernieuwende boeken over de islam onmogelijk. Koerdistan is een beetje schizofreen, kan je wel stellen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden