Puberporno, sympathiek idee - maar niet veel meer

Pubers zullen weinig hebben aan porno die speciaal voor hen is gemaakt, denkt seksuoloog Rik Lunsen. 'Een gezonde seksuele ontwikkeling ontstaat in de vroege kinderjaren.'

De zussen Sara en Marije Janssen pleiten voor 'puberporno', als voorlichtingsmateriaal over 'hoe het moet'. Dat zou een oplossing zijn, betogen zij (Trouw, 6 mei) om jongeren te leren dat seks in werkelijkheid anders is of zou moeten zijn dan pompende penissen van hersenloze anabolenbommen in vagina's van strakgetrokken idem opblaaspoppen.

Natuurlijk ben ik het met iedereen eens die zegt dat in mainstream porno vaak een abject beeld wordt geschapen, waarin vrouwen als object worden gezien en seks wordt gereduceerd tot een trukendoos om mannen aan hun gerief te helpen. Op zich is die 'puberporno' waarin dat niet zo is, dan ook best een sympathiek idee, maar het zal geen enkel probleem oplossen. Bovendien is het zeer de vraag of jongeren het wel zo'n goed idee vinden dat volwassenen zich nu ook al met hun seksuele fantasieën gaan bemoeien.

Porno blijkt het seksuele gedrag van mannen en vrouwen ook nauwelijks te beïnvloeden, mits er maar sprake is geweest van wat je een 'gezonde' seksuele ontwikkeling kunt noemen; een seksuele ontwikkeling die er toe heeft geleid dat iemand als volwassene - ondanks de ups en downs die iedereen meemaakt ¿ redelijk tevreden is over zijn of haar seksleven en zijn of haar partner(s) daar hetzelfde over denken.

Voorspellers

De belangrijkste voorspellers voor zo'n gezonde seksuele ontwikkeling worden helemaal niet gevonden in de puberteit, maar in de vroege kinderjaren. Die voorspellers zijn: opgroeien in een veilig en warm nest; positieve boodschappen over seksualiteit als een bron van plezier; de mogelijkheid om je eigen seksualiteit van jongs af aan spelenderwijs te ontdekken én de vaardigheid om eigen wensen en grenzen en die van een ander zo te hanteren dat wensen voldoende aan bod komen en grenzen niet overschreden worden.

Als de informatie die daarvoor nodig is en op verschillende manieren voorhanden is ¿ thuis, op school, op het internet ¿ dan pikken kinderen en jongeren dat echt wel op. En klikken ze weg waar ze nog niet aan toe zijn. In de puberteit komen de eerste seksuele fantasieën en begint experimenteergedrag. Pubers willen dan helemaal niet meer met hun ouders over seks praten. Ze gaan dan op zoek naar stimulusmateriaal. De inhoud van hun fantasieën heeft weinig met de werkelijkheid te maken en zegt niets over hun wensen. Gewoon porno van de mind. Nu is er internet, eerdere generaties moesten het doen met stiekem gedoe en beduimelde boekjes. Wat blijkt? Hoe meer stiekem gedoe en dubbele boodschappen over seks in de vroege jeugd, des te groter is de kans dat iemand er later niet in slaagt om seksualiteit te integreren in een leven waar ook affectieve relaties een plek krijgen.

Seks als gevaar

Kortom: porno zelf is niet het probleem. Sire-campagnes om ouders kinderen te laten waarschuwen tegen porno zijn overbodig, geven de zoveelste boodschap over seks als gevaar (pas op voor ongewenste zwangerschap, soa's en gevaarlijke mannen) en kosten veel geld dat besteed zou moeten worden aan waar voorlichting over zou moeten gaan: wat heb jij als jongere nodig om je eigen seksualiteit en je voorwaarden voor seksueel plezier te leren kennen?

Seks leer je niet uit een kookboek, maar door te experimenteren met wat je wel en niet wil, met wat je wel en niet lekker vindt. Uit alle statistieken blijkt dat Nederlandse jongeren in elk opzicht seksueel gezonder zijn dan waar ook ter wereld, omdat we over seks minder moeilijk doen (deden?) dan waar dan ook.

Maar we moeten uitkijken dat we niet terug gaan naar een tijd waarin seks omkleed werd door allerlei geboden en verboden, regeltjes over hoe het moet. Het enige dat echt verbetering behoeft is dat meisjes zich minder dienstbaar moeten leren opstellen en geen seks meer moeten accepteren die pijn doet of anderszins niet leuk is. En dat jongens moeten leren dat seks en presteren niets met elkaar te maken hebben; van inspanning naar ontspanning en van rampenbestrijding naar plezier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden