Psycholoog: Clinton kwam in verhoor vrij zeker over

AMSTERDAM - Iedereen die het nog wilde, kon gisteren op televisie zien wat president Clinton tijdens zijn verhoor over de affaire-Lewinsky te zeggen had. Maar hoe bracht hij zijn boodschap over? Aldert Vrij, psycholoog aan de Universiteit van Portsmouth en expert in lichaamstaal beoordeelt Clinton op zijn non-verbale communicatie.

“Clinton is een goede spreker. Hij kan helder en bondig formuleren, zoals veel Amerikaanse politici. Dat moet ook wel in een zo op de televisie gerichte maatschappij. Je merkte dat ook tijdens dit verhoor. Over het algemeen wist Clinton zich goed te beheersen. Het sterkst vond ik hem toen hij vertelde wat Amerikanen volgens hem onder een seksuele relatie verstaan. Daar was hij rustig en zelfverzekerd”, zegt Vrij.

“Het zwakst was hij aan het begin. Daar zag je duidelijk dat hij nerveus was. Hij dronk veel water. Ook zag je hem nog contact zoeken met zijn advocaat, die links van hem zat. Dat deed hij later volgens mij niet meer, alleen nog toen ze hem over Gennifer Flowers ondervroegen. Toen zocht hij weer steun.”

“Vrij snel werd hij agressiever. Op het moment dat hij ondervraagd werd over zijn definitie van een seksuele relatie, nam hij een leraarstoontje aan. Hij stak zijn wijsvinger op en benadrukte elk woord. Ook onderbrak hij de ondervrager.”

“In de loop van het gesprek werd hij veel rustiger en zekerder. Hij kreeg een twinkeling in zijn ogen, glimlachte en ondersteunde zijn woorden met gebaren. Hij ging uitleggen. Je zag dat bijvoorbeeld in het deel over de cadeautjes die hij Monica Lewinsky had gegeven.”

“Het werd echter weer lastiger toen het ging over Betty Currie, zijn secretaresse die zijn cadeautjes bij Monica zou hebben opgehaald. Nog voor de vraag helemaal gesteld was, begon hij hem al te ontkennen. Hij keek de ondervrager strak aan en daarna bleef het stil.”

“Dat heet impression-management. Hij wist dat het een belangrijke vraag was en hij wilde goed overkomen. Wegkijken wordt vaak gezien als een teken dat iemand liegt, en dat weet hij, dus dat probeerde hij expres niet te doen. Dat hij zo bewust antwoordde, wil echter niet zeggen dat hij liegt, maar dat hij betrouwbaar over wil komen. Hij deed dat een aantal keren.”

“Hij zei ook heel vaak dat hij het antwoord op de vraag die hem gesteld werd, niet wist. Ook dat is vaak een teken van liegen, maar hier ging dat niet zomaar op. Hij werd onder ede verhoord en wist dat alles tegen hem gebruikt kon worden.”

“Er werd van tevoren gezegd dat de videobanden vernietigend voor hem zouden zijn, maar ik vraag het me af. De manier waarop Clinton reageerde, is heel begrijpelijk. Ik denk dat hij door dit optreden de mensen die hem steunden, niet kwijt zal raken”, denkt psycholoog Aldert Vrij.

Dat het verhoor voor de grand jury in principe vertrouwelijk was, had volgens hem weinig invloed op de manier waarop Clinton getuigde. “De grand jury bestaat uit gewone Amerikanen en die moest hij overtuigen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden