Psychiatrische patient korter behandeld

Van een onzer verslaggeefsters

Dit zijn de twee meest opvallende conclusies uit een onderzoek van het Nationaal Ziekenhuis Instituut (NZi) naar de cijfers over psychiatrische ziekenhuizen in de periode 1986 tot 1991.

In deze vijf jaar is de gemiddelde verblijfsduur gemiddeld een jaar gedaald: van 10,2 jaar in 1986 tot 9,2 jaar in 1990. Nogal droog geven de onderzoekers hun verklaring: "Dit is voornamelijk te danken aan een afname van het aandeel patienten dat langer dan 25 jaar in het psychiatrisch ziekenhuis verblijft."

Volgens een woordvoerster van de opdrachtgever van het onderzoek, de Nederlandse Vereniging voor Geestelijke Gezondheidszorg (NVGGz), wonen de langdurig psychiatrische patienten steeds vaker buiten het ziekenhuis, bijvoorbeeld in beschermende woonvormen of 'aangepaste' woongroepen.

Het aantal patienten met een korte verblijfsduur (tot 6 maanden) is min of meer gelijk gebleven, terwijl het aantal patienten met een opnameduur tussen de 2 en 10 jaar juist is toegenomen. De meest voorkomende diagnose in de onderzochte periode is schizofrenie. Deze diagnose komt meer voor bij mannen dan bij vrouwen (mannen 33 procent, vrouwen 23 procent).

Hetzelfde geldt voor verslavingen: 12 procent bij de mannen tegenover 4 procent bij vrouwen. Tussen 1986 en 1990 is het aantal verslavingsgevallen het sterkst gestegen. Het aantal opnamen in de instellingen voor verslavingszorg nam zelfs met 25 procent toe.

Een grote stijging trad ook op in het aantal patienten dat voor deeltijdbehandeling (een of enkele dagen per week, zonder opname) in aanmerking komt. Sinds 1986 steeg dit aantal met 44 procent.

Tegelijkertijd met dit NZi-onderzoek verscheen een onderzoek van het Nederlands Centrum Geestelijke Volksgezondheid (NCGV) naar de samenwerking tussen psychiatrische ziekenhuizen en ambulante voorzieningen voor geestelijke gezondheidszorg (zoals het riagg).

Voor de regio Rijnstreek concludeerde onderzoeker M. Janssen dat deze samenwerking door 'financiele concurrentie' belemmerd wordt: vooral van het psychiatrisch ziekenhuis bestaat de indruk dat deze, met het oog op de inkomsten, zijn bedden vol wil hebben.

De patienten ervaren de beslissingen over hen vaak als 'voor u, over u en zonder u', schrijft Janssen. Ze rapporteren gebrek aan duidelijkheid, openheid en keuzevrijheid en het toepassen van dwang. Sommige (jonge) patienten worden jarenlang verpleegd zonder enig perspectief op een leven na de inrichting.

Volgens Janssen zijn minder, kortere en betere opnames mogelijk. Buiten het ziekenhuis kan zinvoller hulp worden geboden, maar dan moet dat hulpaanbod wel worden verbeterd.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden