Psychiaters zijn net mensen

Coen Verbraak (rechts) in gesprek met Christa Widlund (Anna Enquist). (Trouw)

Kijken in de ziel van mensen die als vak hebben om anderen in de ziel te kijken. Afgelopen zomer konden we het meemaken op de televisie, aan het eind van de avond bij de educatieve omroep RVU. Toevallig bij het zappen kwam je er langs. En je kwam er niet meer van af. De serie ’Kijken in de ziel’ waarin psychiaters over hun vak, en vooral over zichzelf spraken met interviewer Coen Verbraak was een van de spaarzaam voorkomende juweeltjes vorig jaar op de televisie.

De psychiater zette er zichzelf neer als een kwetsbare ziel, als een persoon van vlees en bloed die zich ook maar met ups en downs door het leven moest zien te worstelen. En praatte er vrijuit over zijn vak, over de therapie, de emoties, over het belang van de kinderjaren. Ze gaven hun mening over het behandelen van depressies en over de eeuwige tweestrijd tussen psychiaters onderling: wat is beter – pillen of praten?

Twaalf Nederlandse toppsychiaters verschenen ten tonele, van degenen die menen dat de psychiatrische kwalen met medicatie te behandelen zijn tot de ’praters’, de ’spiegelaars’, de ’toehoorders’. In sterke interviews sprak Coen Verbraak in zes uitzendingen met René Kahn, Rudi van den Hoofdakker (beter bekend als dichter Rutger Kopland), Louis Tas, Christa Widlund (beter bekend als schrijfster Anna Enquist), Jules Tielens, Liesbeth Vleugel, Witte Hoogendijk, Jan Swinkels, Nelleke Nicolai, Frank van Ree, Bram Bakker en Roos van der Mast. De hele serie uitzendingen is nu op dvd en ook in boekvorm (zelfde titel) te verkrijgen.

Met een tuin achter een raam als decor stelde Verbraak zijn vragen aan elk van de psychiaters, vaak over dezelfde onderwerpen. In een latere montering werden de antwoorden gerangschikt, hetgeen tot verrassende momenten leidde: de meningen over dezelfde onderwerpen verschilden vaak aanzienlijk. In deze beroepsgroep heerst zeer zeker geen eenduidigheid.

René Kahn die in eerdere tv-interviews met Paul Witteman (zestien jaar geleden) een doorbraak in de psychiatrie aankondigde, is nu niet meer zo zeker van zijn zaak, zo blijkt. Volgens de Kahn van destijds zouden de oorzaken van depressies, schizofrenie en andere psychiatrische stoornissen in de hersenen gevonden kunnen worden en daardoor behandelbaar zijn. In de gesprekken met Verbraak komt hij daar op terug. Hij was toch ’ietsje te optimistisch’ geweest.

Het is fascinerende televisie. De serie interviews leidt tot ondubbelzinnige zelfportretten. De psychiaters zijn bijzonder openhartig over hun vak en ook over zichzelf. Dezelfde zelfverzekerd ogende René Kahn geeft ruiterlijk toe in vragen over zijn eigen dwanggedachten dat hij er niet tegen kan als een deur niet goed dicht zit. Hij moet er steeds aan denken. Het zit in de brein, zou je zeggen. Een kleine behandelbare neurose, ga eens naar een van de collega’s. (HM)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden