PSV-fans gaven arme Madrilenen trap na

muntjesgooiers | Als PSV-supporters morgen in Madrid zijn, brengen ze een reputatie mee. Zigeuners in de Spaanse hoofdstad zijn hun vorige bezoek nog niet vergeten.

"Wij willen ook geasfalteerde straten!", roept een handjevol zigeuners protesterend voor het stadhuis in Madrid. De menigte is samengekomen om te demonstreren tegen de slechte leefomstandigheden in gemeenschap El Gallinero (Het Kippenhok), waar zo'n 300 zigeuners al jaren in sloppenwijken bivakkeren; terwijl het mondaine Madrileense stadshart maar 12 kilometer verderop ligt.

Het Kippenhok staat symbool voor de maatschappelijke positie van veel van de circa 900.000 Spaanse zigeuners (75.000 in Madrid). Maar liefst 72 procent is sociaal uitgesloten, tegenover een gemiddelde van 23 procent van de totale Spaanse bevolking (46 miljoen).

Zigeuners worden in Spanje bovendien 'structureel' gediscrimineerd, zegt Maite Andrés van zigeunerbelangenvereniging FSG (die wordt gesubsidieerd door de Spaanse overheid en Europa). Zo worden banen en huurwoningen vaak maar moeizaam aan zigeuners gegeven. In de horeca zijn zij vaak niet welkom, aldus Andrés.

Maar de openlijk vernedering in maart van zigeuners door PSV-fans was ook voor Spanje een novum. Midden in de stad, op het Plaza Mayor, maakten de Nederlandse bezoekers zich vrolijk door bedelende zigeuners met muntjes te bekogelen en hen allerlei opdrachten te laten uitvoeren voor geld. "Dit was van een compleet andere orde. Normaal worden zigeuners in Spanje nooit zo direct en agressief gediscrimineerd", zegt zij.

De 'muntjesgooiers' zorgden voor veel ophef. Zelfs premier Rajoy liet zijn afschuw blijken. En ook de 19-jarige Florin Stan, die voor het stadhuis demonstreert, kon zijn ogen in maart niet geloven toen hij de beelden van de vernederingen zag. "Zij wilden laten zien dat ze rijker waren en plezier beleven door spelletjes met de zigeuners te spelen", zegt hij woedend. Niet dat Stan de slachtoffers kent, want in Het Kippenhok woont hij niet. "Maar toch deed het pijn. Wat zou jij doen als rijke Roemenen arme Nederlanders in Amsterdam zouden vernederen?", vraagt hij met grote ogen.

Stan is de oudste van negen broers en zussen. Werk heeft hij niet, maar hij leert voor kapper. Een paar jaar geleden trok zijn vader Frantz (51) met zijn vrouw van Roemenië naar Madrid op zoek naar een beter leven. De tam-tam over de mogelijkheden die Spanje zou bieden zorgde ervoor dat er opeens een complete wijk met 52 zigeunerfamilies aan de rand van Madrid verrees; het leven speelt zich echter af in zelfgebouwde hutjes in een enorme modderpoel, elektriciteit wordt afgetapt.

Maar ondanks het leven in de marge is vader Frantz blij dat hij gegaan is. "Mensen helpen ons met geld, melk en boord", vertelt hij. Af toe werkt hij ook als beveiliger en strijkt hij 50 euro per dag op. Niet dat hij gelooft dat alle zigeuners uit de gemeenschap eerlijk verdienen. "Er zit van alles bij, dieven, inbrekers, maar vooral veel mensen die gewoon arm zijn", zegt hij.

Andrés beschikt niet over cijfers waaruit blijkt dat er onder de zigeuners meer criminaliteit voorkomt dan bij andere groepen, hoewel zij wel een slechte naam hebben. Haar organisatie is vooral bezig om zigeuners eigenwaarde en burgerschap bij te brengen. Dat is hard nodig volgens haar want de vernederde zigeuners deden in maart niet eens zelf aangifte: "Al van jongs af aan internaliseren zij dat discriminatie er nou eenmaal bij hoort als je zigeuner bent", zegt Andrés.

Vandaag is de Spaanse hoofdstad weer vergeven van PSV-fans die vanavond de Champions League wedstrijd tegen Atlético Madrid bijwonen. De club heeft zelf sancties opgelegd aan raddraaiers die zich in maart misdroegen, maar voor een Spaanse rechter hebben zij nog niet gestaan. De burgemeester van Madrid, Manuela Carmena, is daar niet blij mee. "Madrilenen hebben het als heel racistisch ervaren. Ik denk dat de daders hier ook in Spanje zich voor de rechter moeten verantwoorden", zei Carmena desgevraagd tegen Trouw.

undefined

ruis op de lijn tussen spanje en nederland

Het Openbaar Ministerie in Madrid startte kort na de gebeurtenissen op het Plaza Mayor in maart een onderzoek na aangifte door een anti-discriminatie-organisatie. Het gerechtelijk vooronderzoek van de Madrileense rechtbank stokte, omdat de identiteit van de verdachten onduidelijk was.

Een rechtshulpverzoek aan het Nederlandse Openbaar Ministerie moest uitsluitsel bieden. Maar PSV liet eerder deze maand weten de namen van de muntjesgooiers nu niet meer via het OM met Spanje te willen delen.

De Eindhovense club zegt dat noch het OM in Nederland noch in Spanje destijds interesse toonde om samen met PSV de daders op te sporen. De club heeft inmiddels zelf al zes supporters gestraft. Het OM in Madrid stelt echter dat het rechtshulpverzoek al in april op de post ging. Het OM in Oost-Brabant zegt dit verzoek pas op 31 augustus te hebben ontvangen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden