Prut & Pseudo

Joep Engels en Mark Traa over wetenschap onder de maat. Prutwetenschap en pseudowetenschap. Iedere zaterdag in de Verdieping. Aflevering 22: de engelindustrie.

Engelen zijn in de mode. Drie op de vier Amerikanen zegt in engelen te geloven, blijkens recent onderzoek van de universiteit van Ohio. Een op de vijf Amerikanen zegt er ooit een te hebben gezien, of kent iemand die dat is overkomen.

Typisch Amerikaans? Niet echt. Ongeveer 30 procent van de Duitsers gelooft in engelen, en een op de vijf zegt er een te hebben gezien. We hebben het dan niet strikt over de 'bijbelse' engelen als Gabriël en Michaël: alles wat als een 'boodschapper uit het hemelrijk' kan worden aangemerkt, werd door de respondenten meegeteld. Daar horen de klassieke verschijningen bij, doorgaans gepaard gaande met een helder licht, maar ook de persoonlijke beschermengeltjes en zelfs mensen die zóveel goed doen dat ze wel door iets hogers moeten zijn gestuurd. Oprah Winfrey heeft er menige show mee gevuld.

Een engel is dus een ruim begrip, dat in elk geval tot ver buiten de christelijke traditie wordt getrokken. Voor de new-agewereld zijn engelen een geschenk uit de hemel. Ze bieden een verklaring voor de talrijke spirituele en paranormale ervaringen die ons zouden overkomen. Een stem in je hoofd? Vast een engel. Ontsnapt aan een ongeluk? Moet een engel zijn geweest. Een fraaie, heldere verschijning gezien? Voilá, een engel. De hemelse boodschappers worden doodgeknuffeld op talloze websites. 'Angelspeak' van de Amerikaanse dames Trudy Griswold en Barbara Mark is een voorbeeld. 'Klik hier voor een boodschap van de engelen', staat er op de openingspagina. Vervolgens verschijnt: 'We zien u van deze zijde, maar we hebben uw toestemming nodig om aan het werk te gaan. Vraag het ons gewoon'. Waarna er kan worden doorgeklikt naar een enorme on-line shop met engelkaarsen, engeljuwelen, engelkalenders en engelspeelkaarten. En naar een omvangrijke agenda met seminars over de kunst van het praten met engelen: Barbara doet de westkust van de VS, Trudy de oostkust.

Het blijkt namelijk niet nodig te zijn om te wachten tot er een engel op je pad komt: je kunt ze zelf ook aanroepen. Dat gebeurt onder meer in Albaan, een spiritueel centrum in de Haagse Vogelwijk. Daar zien ze engelen als ,,bouwers in de werelden van licht die ervoor zorgen dat in het geopenbaarde heelal de goddelijke wetten tot in de stof functioneren''. Er zijn allerlei soorten engelen, in de visie van Albaan: ,,Van minuscule natuurwezentjes zoals een engel van een boom tot een gigantische zonne-engel die vanuit zijn wezen een geheel zonnestelsel in stand houdt.'' De interactie met mensen verloopt via de bekende spirituele trefwoorden: etherische en astrale energie, trillingen en energetische niveaus.

Een engel oproepen kan bijvoorbeeld door een kaars aan te steken, wat tonen te produceren op een klankschaal, je 'af te stemmen op het licht van je ziel' en 'licht in je te laten stromen'. Maar ook op straat of in een vergadering zijn engelen aanspreekbaar. ,,Maak contact met je lichtwezen en zie deze lichtessentie ook in alle mensen om je heen'', daar draait het allemaal om. Maar in een groep werkt het natuurlijk ook, mits er een ,,graal van levend licht wordt gevormd waarin de kracht van de engelen kan worden opgevangen''.

Daar steekt de boodschap van een scepticus natuurlijk schril bij af. Die begrijpt niet hoe mensen iets kunnen zien of horen dat geen lichaam heeft. Die snapt niet hoe je kunt denken en voelen zonder lijf. Die vraagt zich af waarom zo'n onzichtbaar wezen steeds maar weer als een mensachtige (met vleugels zelfs!) wordt beschreven. Die denkt: mooi dat mensen die aan onheil zijn ontsnapt ervan overtuigd zijn dat ze werden beschermd door een engel, maar hoe zit het met de mensen die níet werden behoed? Elke mooie ervaring kun je zien als iets dat door engelen is opgewekt. Probeer maar eens te bewijzen dat ze niet bestaan; daar is geen beginnen aan. Aan bewijzen dat ze wél bestaan trouwens ook niet. In engelen moet je gelóven. De verklaringen van engel-duiders over de soorten engelen, hoe ze in elkaar steken, hoe hun wereld er uitziet en hoe ze communiceren, komen daardoor wel érg gekunsteld over. Zonder al die prietpraat over trillingen, vibraties en energieën zijn engelen al fantastisch genoeg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden