'Provincies moeten over eigen schaduw heen springen'

null Beeld anp
Beeld anp

De enorme reserves die provincies hebben opgepot dankzij de verkoop van aandelen in Nuon en Essent, staan al jaren stof te happen op provinciale bankrekeningen. Hoog tijd om het overschot eens ten behoeve van duurzaamheid en werkgelegenheid aan te wenden, vindt D66-voorman Alexander Pechtold. Hij zou het geld het liefst naar infrastructuur, innovatie en het energiezuinig maken van woningen zien gaan.

Dat er iets met dat dode kapitaal gedaan moet worden, daar is chef economie bij Trouw, Erik van Zwam, het roerend mee eens. Maar hij vraagt zich af of het geld de werkgelegenheid optimaal ten goede komt als provincies het uitgeven.

Hoe rijk zijn de provincies eigenlijk?

Steenrijk. In tegenstelling tot gemeenten en ook het Rijk zijn de provincies met een gezamenlijk vermogen van 16,5 miljard de afgelopen jaren steeds rijker geworden. In crisistijd is het eigen vermogen met vijf miljard toegenomen, elk jaar houden ze geld over. Die enorme surplussen komen vooral door de verkoop van de belangen van provincies in energiemaatschappijen Nuon en Essent. Dat leverde niet elke provincie evenveel op, zo is Gelderland een van de rijkste provincies omdat het een groot belang had, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Flevoland.

Waarom wordt dat geld niet allang geïnvesteerd?
Het is buitengewoon raar dat dit geld staat te 'verniksen', terwijl die sloot geld eigenlijk ten goede moet komen aan de gemeenschap. Provincies zouden over hun eigen schaduw heen moeten springen en zich moeten afvragen waar dat overschot het beste aan kan worden besteed om problemen aan te pakken. Het moet alleen geen discussie worden van het niveau 'het is van ons, niet van jullie'. Je moet het niet zien alsof provincies gestraft worden voor goed financieel beleid. Een provincie is geen onderneming.

Wat moet er met die berg euro's gebeuren?
Het geld is nu dood, maar is eigenlijk van de burgers. Zij moeten er dan ook van profiteren. Provincies zouden hun wegenbelasting kunnen verlagen, het Rijk zou in de jaarlijkse bijdrage aan provincies kunnen snijden om het geld dat overblijft aan de groei van de werkgelegenheid te besteden. Je kunt het overschot ook gebruiken om de hoogopgelopen staatsschuld te verlagen. Uiteindelijk moet het geld worden gebruikt om de economische groei te stimuleren. Daar heeft iedereen profijt van.

Moeten de provincies dat gaan oplossen?
Je kunt je afvragen of provincies over dat geld moeten blijven beschikken, omdat ze minder goed zijn toegerust om de economische problemen aan te pakken, al denken ze zelf misschien van wel. Er valt eigenlijk wel wat voor te zeggen om een deel van het surplus af te romen, aangezien het Rijk veel beter in staat is om de werkgelegenheid te verbeteren. Daar ligt de taak van provincies ook niet. De provincie moet investeren in taken waar ze kundig in zijn, zoals onderhoud van wegen, bruggen en natuur. Dat zal mogelijk tot wat extra werkgelegenheid leiden, maar het Rijk is veel beter in staat te zorgen dat het geld goed terechtkomt. Dat geld moet wel in Nederland blijven en niet wegvloeien naar het buitenland, om het maar even nationalistisch te zeggen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden