Protestzanger der Lage Landen

Zijn hit 'Ben ik te min' kent bijna iedereen, maar verder was zanger Armand vooral het boegbeeld van een generatie. Hij werd 69 jaar.

Nee, niet híj was in de jaren zestig blijven steken, de rest van de wereld was er vandoor gegaan en had hem daar achtergelaten. Al die hippies van toen kregen banen, hypotheken, een caravan, kinderen. En plots keken zijn oude strijdmakkers op hem neer, als warrig relikwie uit een verloren tijdperk. Goed, dat was Armand misschien ook wel een beetje, met zijn kenmerkende vuurrode haardos, uitlopende kleurige broekspijpen, en eeuwige joint in de hand.

Maar hij bleef altijd volstrekt content met dat beeld van zichzelf als dé protestzanger der Lage Landen. Gisteren maakte zijn label TopNotch bekend dat Armand donderdag op 69-jarige leeftijd is overleden. Tot op het eind was Armand strijdlustig, vurig als altijd, agerend tegen het grootkapitaal, oorlog, en vooral die verfoeide kleinburgerlijkheid.

Dus wat was hij verguld toen hij in mei van dit jaar weer in het bezette Maagdenhuis mocht spelen. Na al die tijd. Met een flinke grijns kwam hij binnenwandelen, gitaar op de rug, precies zoals hij dat in 1968 had gedaan. Wat had het alleen lang geduurd, mopperde hij vervolgens in latere interviews. Dit jaar kwam Armand weer in de belangstelling, nadat hij met de Nederlandstalige jarenzestigband The Kik nieuwe opnames van een aantal van zijn oude liedjes had gemaakt.

Die ene grote hit, eigenlijk zijn enige hit die mensen kunnen meezingen, stond daar natuurlijk niet bij. Ben je gek, die kende iedereen toch al?

Dat 'Ben ik te min' uit 1967 zo'n klassieker werd was eigenlijk puur toeval, vertelde Armand vrolijk in een gesprek met deze krant. Het zat zo: De A-kant van die single zou gaan over de Tres-zaak, over een student die tijdens een ontgroening was overleden toen zijn dispuutsgenoten hem een roetkap over het hoofd trokken. "Dat mocht natuurlijk niet, de ouders van een van de vrijgesproken verdachten zaten in de raad van bestuur van het label of zoiets."

Te min

De B-kant 'Een van hen ben ik' schoof door, en Armand had nog 'Ben ik te min' liggen. Het was zijn tweede single, in maart 1967 draaide Jan van Veen op de radio dat plaatje eens naar die B-kant. Voor hij het wist stond Armand twintig keer per weekend dat liedje te zingen.

Tja, dat mensen hem dan beschouwen als eendagsvlieg, en ze verder niks kennen van al die vijftig cd'tjes die hij de afgelopen halve eeuw in zijn studiootje te Eindhoven volspeelde, deerde hem niks. Zo vertelde hij in Vrij Nederland: "Ik beur er nog steeds geld voor. Maar bovenal: het nummer gaat nog steeds op. Dat is mooi voor mij, en mooi kut voor de maatschappij. De mensen zijn nu nog veel gemener tegen elkaar, en het verschil tussen arm en rijk is alleen maar groter geworden. Dus het is nog veel relevanter dan toen."

Herman George van Loenshout werd in 1946 geboren in een gelukkig, katholiek gezin, maar kwakkelde als kind flink met zijn gezondheid. Door zijn zware astma gingen de dokters ervan uit dat hij de twintig niet zou halen. Hij werd twee keer naar een herstellingsoord in Wijk aan Zee gestuurd, daar, 'tussen de astmakneusjes' voelde hij zich meer op z'n gemak en begon hij te zingen. Dat vond hij leuk: mensen vermaken. De zeelucht hielp trouwens weinig tegen de astma, daar zou hij wat anders op vinden: hasjiesj, dat zette de longen lekker open.

Hij begon met werken bij Philips, waar hij achter de telex zat. Berichtjes over en weer sturen met collega's in Frankrijk: Herman werd Armand. Die naam ging mee de podia op, met zijn eerste bandje: Armand et les Gilets. Met covers in het Frans of Engels, een beetje creatief jatten van Bob Dylan, dat werk. Solo viel hij op tijdens een talentenjacht, bij de directeur van Radio Luxemburg, die hem vroeg eens iets in het Nederlands te doen. Nou, debuutsingle 'Want er is niemand (En nou ik)', werd beslist geen succes, in 1965.

Speed

Maar 'Ben ik te min' dus wel. Vanaf 1967 was het spelen, heel veel spelen, en dat is eigenlijk nooit opgehouden. Om dat vol te houden werd cannabis een poosje speed, ook dealde hij wel eens hasj, en uiteindelijk snoof hij er een tijdje 'twee elektrische gitaren per week' doorheen, vertelde hij aan Vrij Nederland. Hij was niet trots op die periode, en werd in 1998 weer clean. In de jaren erna liet hij, ook al voor dat plaatje met The Kik, vaker van zich horen. Op Lowlands, en door samen te spelen met Jungle By Night, Rick de Leeuw en Lucky Fonz III.

Donderdag overleed hij aan een longontsteking. Zijn platenmaatschappij TopNotch maakte zijn overlijden bekend, met een kenmerkend citaat van Armand: 'Neem het leven niet te serieus, je overleeft het toch niet'.

In deze krant vertelde hij onlangs hoe goed hij was met taal, hij had een tijdje tolk willen worden, maar daarvoor had hij zelf eigenlijk te veel te vertellen. Zijn belangrijkste boodschap? "Take it easy. Iedereen weet toch dat alleen love, peace en happiness de wereld kunnen redden?"

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden