'Protesten tegen Poetin zullen niet uitmonden in revolutie'

Volgens journalist Kiseljov is Rusland niet klaar voor democratie

Russisch journalist Jevgeni Kiseljov (55), die vier jaar geleden naar Oekraïne verhuisde, weet zeker dat Vladimir Poetin zondag de verkiezingen gaat winnen. "Al die hippe en jonge types die nu protesteren zullen uiteindelijk opgeven en emigreren. Rusland is niet klaar voor democratie."

Bent u een dissident?
"Noem me liever een arbeidsmigrant. Ik ben naar Oekraïne verhuisd omdat ik een goedbetaalde baan aangeboden kreeg. Een baan die in Rusland niet meer bestaat. Zolang Poetin aan de macht is, zal het slecht gaan met Rusland."

Begin deze week maakten de Russische en Oekraïense inlichtingendiensten bekend dat ze een moordaanslag op Poetin hadden verijdeld. Wat denkt u, was hij bijna dood geweest?
"Ik vond het geen overtuigend verhaal. Alleen iemand die nog nooit Poetins beveiligingsentourage heeft gezien, zou dit geloven. Het is vrijwel onmogelijk een aanslag op hem te plegen. Bovendien was het uiterlijk van de terroristen verdacht. Op plaatjes was duidelijk zichtbaar dat de verdachten uit de Noordelijke Kaukasus kwamen. Poetins beveiligers zouden gelijk alarm slaan als ze hen zouden zien."

Heeft Poetin publiciteitstrucs nodig om de verkiezingen te winnen?
"Wellicht om de twijfelaars te overtuigen, maar ik denk dat hij ook zonder kan. Als je Russen op straat vraagt wie ze als hun president zien, zegt eenderde Poetin. Maar als het op verkiezingen aankomt, heeft de meerderheid geen zin om vroeg op te staan en vervolgens uren in de rij te wachten voor de stemlokalen. Poetin gaat zondag vrijwel zeker een meerderheid halen."

Zonder fraude?
"Er zal gefraudeerd worden, maar niet door Poetin zelf. Het gaat gebeuren in de provincies, waar de gouverneurs loyaal willen zijn aan de premier. Zij weten nog goed dat leiders uit de provincies bij de parlementsverkiezingen van december hun baan verloren omdat ze niet op Poetins Verenigd Rusland stemden. Dat risico willen ze niet lopen. Want iedereen weet dat Poetins terugkeer onvermijdelijk is en dat hij een harde leider zal zijn. Alle liberaliseringen en democratiseringen die onder de huidige president Medvedev zijn gerealiseerd, worden teruggedraaid en de corruptie zal toenemen."

Hebben de demonstraties helemaal geen invloed op het politieke klimaat in Rusland?
"Ze stellen niet veel voor. Een menselijke ketting van 16 kilometer lang is niets voor een groot land als Rusland. Er is weliswaar sprake van een nieuwe, creatieve klasse en een explosie aan oppositionele krachten. Maar dat zijn enkel jonge, slimme mensen die iets weten over de wereld en die beschikken over internet."

Kunnen de protesten uitmonden in een revolutie, zoals de Oranjerevolutie in Oekraïne in 2004?
"Oekraïne was destijds meer ontwikkeld dan Rusland nu. In Oekraïne waren serieuze oppositiepartijen, en redelijk vrije media. Mensen uit het zakenleven en de politiek keerden zich in het openbaar tegen het toenmalige Oekraïense regime. In Rusland bestaan geen serieuze oppositiepartijen en vrije media. De meeste Russen geloven wat er wordt uitgezonden op de staatstelevisie."

En houden van Poetin?
"Inderdaad. Hij is een gemiddelde Rus en dat is zijn sterkste punt. Poetin komt weg met de uitspraak dat de Amerikanen Rusland binnenvallen en hun bier stelen. Voor de creatieve klasse uit Moskou zijn Poetins denkbeelden een belediging van hun intelligentie. Maar het zal nog lang duren voordat de rest van het land dit soort uitspraken in twijfel trekt. Ik wil niet overkomen als een snob, maar het is nu eenmaal zo."

U noemt Poetin een zwak politicus. Maar hij is toch degene die de Russische economie weer gezond heeft gemaakt?
"Hij had gewoon geluk. Toen hij in 2000 president werd, wierp de transformatie naar markteconomie, geïnitieerd door Jeltsin, net vruchten af. Daarna heeft hij olie- en gasbedrijven genationaliseerd en geprofiteerd van stijgende olieprijzen. Hij heeft niets briljants gedaan."

Wat gebeurt er met de demonstranten als Poetin zondag wint?
"Ze zullen de uitslag niet geloven en er zouden rellen kunnen uitbreken. Wat dat betreft zijn het net supporters van een voetbalteam. Als jouw team verliest, sla je er op los. Poetin kan dan twee dingen doen: hij tolereert het of hij zet het leger in. In ieder geval zullen de demonstranten het onderspit delven. De creatieve klasse zal het niet redden. Uiteindelijk raken ze teleurgesteld en verhuizen ze naar het westen."

Net zoals u?
"Ik ben 55, ik wil niet gedwongen worden dingen te doen die tegen mijn journalistieke ethiek ingaan en ik heb bovendien een familie te onderhouden."

Waar bent u zondag?
"In Moskou, ik ga tegen Poetin stemmen. Dat is het minste wat ik kan doen."

Wie is Jevgeni Kiseljov?
Jevgeni Kiseljov is politicoloog en ex-presentator. Tot 1992 werkte hij voor de Russische staatstelevisie. Daarna presenteerde hij politieke programma's bij de kritische nieuwszender NTV die in 2001 op last van de regering opgeheven werd. Kiseljov werd hoofdredacteur van het liberale weekblad Moskovskije Novosti. In 2008 verhuisde hij naar de Oekraïne omdat hij in Rusland zijn vak niet goed kon uitoefenen. Hij schrijft nog wel regelmatig voor het blad.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden