Protesten overstemmen zaak tegen Gbagbo

Ex-president Ivoorkust, berecht voor oorlogsmisdaden, heeft nog volop fans

Buiten het Internationaal Strafhof (ICC) is Den Haag veranderd in een zee van oranje-wit-groen: de vlagkleuren van Ivoorkust. Met megafoons, muziek en spandoeken roepen Ivorianen in het Frans 'Bevrijd Gbagbo!', terwijl hordes agenten de zingende menigte weghouden van de ingang.

Binnen, bij de openingszitting van het proces tegen de Ivoriaanse ex-president Laurent Gabgbo en zijn rechterhand Charles Blé Goudé, heerst een andere sfeer. "Dit is een strafrechtelijk proces, geen politiek proces", waarschuwt rechter Cuno Tarfusser.

Hij lijkt zich te richten tot de fans van Gbagbo en Goudé tegenover hem op de publieke tribune van het splinternieuwe ICC-gebouw - kosten: 200 miljoen euro. Hij kan ze niet horen door het dikke glas, maar hun gejoel en hoongelach bepaalt de sfeer in de ruimte.

Ze zijn vanuit heel Europa met bussen en auto's gekomen om te demonstreren tegen het proces waarin Gbagbo (70) en Goudé (44) worden vervolgd voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid tijdens het verkiezingsgeweld in Ivoorkust van eind 2010 en begin 2011.

Toen weigerde Gbagbo, een in Ivoorkust geboren christen, te accepteren dat hij had verloren van huidig president Alassane Dramane Ouattara (74), van geboorte moslim met wortels in Burkina Faso. Religie en afkomst waren door politici tot licht ontvlambare onderwerpen gemaakt in migratieland Ivoorkust.

Volgens hoofdaanklager van het ICC Fatou Bensouda plande en leidde Gbagbo een geweldsstrategie om aan de macht te blijven: mortieraanvallen op dichtbevolkte wijken die pro-Ouattara waren en schieten op ongewapende demonstranten. Tot de aanklachten tegen Gbagbo en Goudé horen moord, aanzetten tot verkrachting en vervolging. Bensouda zegt hiervoor veel (ook gefilmd) bewijs te hebben.

De stramme Gbagbo, die om de haverklap naar de wc moet tijdens de zitting, hoort de gruwelen wat versuft aan. De veel jongere Goudé schrijft driftig mee. Beiden zeggen onschuldig te zijn.

In de strijd tussen Gbagbo's privéleger van patriottistische jongeren uit het zuiden en noordelijke troepen die loyaal waren aan Ouattara vielen zo'n drieduizend doden. Tienduizenden mensen raakten ontheemd of vluchtten. Nog altijd zitten er volgens de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties ruim 70.000 Ivorianen in buurlanden.

Met Franse hulp werd Gbagbo uit de bunker onder zijn paleis gesleept en naar Scheveningen overgevlogen. Het ICC wilde ook zijn vrouw Simone berechten, maar die is al in eigen land tot 20 jaar cel veroordeeld.

"En Ouattara en zijn mensen dan? Waarom blijven die buiten schot? Omdat ze goed liggen in het Westen. Maar in een conflict hebben er altijd twee schuld", zegt demonstrante Alice Boa (42) uit Parijs.

Volgens advocaat Habiba Touré, die zegt 'duizend slachtoffers van de troepen van Ouattara' te vertegenwoordigen en ook Simone Gbagbo bijstond, vindt dat er sprake is van selectieve gerechtigheid. "Mijn cliënten voelen zich in de steek gelaten door het ICC."

Organisatie Human Rights Watch waarschuwt al jaren voor een zogeheten 'rechtvaardigheid van de overwinnaar'. Maar aanklager Bensouda zegt dat het strafhof onverminderd doorgaat met onderzoek 'aan beide kanten'. Dit proces, dat op 138 getuigen en duizenden bewijsstukken leunt, zal nog zeker drie tot vier jaar in beslag gaan nemen.

undefined

Haattaal

Naast de Ivoriaanse ex-president Laurent Gabgbo staat zijn rechterhand Charles Blé Goudé terecht. Goudé, die wordt bijgestaan door de Nederlandse advocaat Geert-Jan Knoops, staat bekend als de 'Generaal van de straat' omdat hij jonge strijders heeft gerekruteerd. Deze ex-minister van sport en jeugd uit Ivoorkust fungeerde volgens hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof Fatou Bensouda als 'het mondstuk' en 'de spindokter' van Gbagbo's geweldscampagne. Hij zou middels 'haattaal' over Ouattara-aanhangers jongeren hebben opgejaagd zich te voegen bij Gbagbo's patriottistische leger. Ouattara is de huidige president van Ivoorkust.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden