Protesten en rellen, maar ook blijdschap op Dag van de Arbeid

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - De internationale Dag van de Arbeid werd gisteren in China opgeluisterd met de invoering van de vijfdaagse werkweek. Bij rellen in Duitsland raakten 72 politiemensen gewond. Nigeria was het enige land waar arbeiders juist thuisbleven uit protest tegen sociale misstanden.

Miljoenen mensen over de hele wereld gingen gisteren de straat op ter gelegenheid van de eerste mei. Vakbonden en socialistische groeperingen kwamen traditioneel op voor de sociale en economische rechten van de bevolking. Werkloosheid, inflatie en lage lonen waren de belangrijkste onderwerpen van hun protest.

De Chinese communistische leiders betoonden hun solidariteit met de arbeiders door het invoeren van een vijfdaagse werkweek. Voorheen werkten de Chinezen eens in de twee weken ook op zaterdag. De dag van de arbeid kreeg nog een extra betekenis doordat het ook de zeventigste verjaardag was van de Chinese Federatie van Vakbonden, de nationale en enig toegestane vakbond in China.

Traditioneel werden ook bijna 3 000 arbeiders geëerd die door hun inzet en prestaties als voorbeeld moeten dienen voor de rest van de Chinese arbeidersklasse. Hoewel veel Chinezen tegenwoordig sceptisch tegenover dergelijke tradities staan, wordt het belang hiervan juist nu groot geacht vanwege de woekerende corruptie, die zelfs tot in de hoogste partij-regionen is doorgedrongen.

In Moskou kritiseerden nationalisten, communisten en vakbondsleden de Russische president Jeltsin. Een menigte van ongeveer 15 000 mensen, met zowel rode als bruine vlaggen, riep leuzen als 'proletariërs aller landen verenigt u' en 'ja tegen de Sovjet-Unie'. De politie was onopvallend aanwezig. Een paar dagen voor de herdenkingen van de tweede wereldoorlog, willen de autoriteiten elke onrust vermijden. Ten tijde van de Sovjet-Unie werd de eerste mei grootschalig gevierd met een parade op het Rode Plein. Voor de meeste Russen betekent 1 mei tegenwoordig echter niet veel meer dan een vrije dag.

In Bulgarije heeft de communistische regering, die daar sinds december 1994 weer aan de macht is, de traditionele viering van 1 mei juist weer ingevoerd. En in Noord-Korea heeft de dag zijn socialistische betekenis nog niet verloren. In de hoofdstad Pyongyang verzamelden zich zondagavond 40 000 mensen op het Kim Il Sung Plein om al dansend en zingend de nieuwe Noordkoreaanse leider, Kim Jong Il, te eren. De Noordkoreaanse leider schitterde echter door afwezigheid.

In Zuid-Korea liep de 1 mei viering uit op een demonstratie tegen de regering, toen zo'n 25 000 studenten en vakbondsactivisten een excuus vroegen van president Kim Young-sam voor de gasontploffing die vorige week meer dan honderd levens eiste.

Japan kende dit jaar een zeer hoge opkomst: 3,9 miljoen, volgens de Japanse media. De politie was in groten getale aanwezig, uit angst voor nieuwe gasaanvallen. Premier Tomiichi Murayama, leider van de socialistische partij, was de eerste Japanse premier die de arbeidsbeweging toesprak op deze traditionele één-meiviering.

In Berlijn botsten linkse radicalen met de politie gisternacht na een één-meifestival. Er raakten 72 politiemensen gewond, van wie zes ernstig en er werden 36 arrestaties verricht. In Duitsland zijn rellen op de eerste dag van mei geen zeldzaamheid. Politie en demonstranten raken daar elk jaar slaags. In Turkije was de politie massaal op de been om rellen te voorkomen. Het bleef daar bij een enkel opstootje.

Waarschuwing

Het Vaticaan vierde dit jaar voor de eerste maal de dag van de arbeid (sinds jaren het 'feest van Sint Jozef arbeider') met een mis op het St. Pietersplein in Rome. Daar verzamelden zich 60 000 mensen. Paul Johannes Paulus II zag “nieuwe gevaren” voor de arbeiders sinds de val van het communisme. Hij waarschuwde ervoor dat een zelfzuchtige moderne cultuur de “grote waarden van solidariteit, rechtvaardigheid en het gemeenschappelijke goed” dreigt te negeren.

Malawi vierde voor de eerste maal in zijn geschiedenis 1 mei. Vakbonden waren hier gedurende meer dan dertig jaar verboden. In Nigeria lieten de arbeiders het juist afweten uit protest tegen de regeringscontrole over de vakbonden. De militaire regering werd zo gedwongen alle festiviteiten af te gelasten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden