'Protestantse christenen moeten één lijn vormen'

De Grote Synode in Dordrecht in 2010.Beeld ANP

Van evangelisch tot gereformeerd, van reformatorisch tot vrijzinnig. De protestantse wereld is verdeeld en verscheurd. Niet goed, menen de organisatoren van de Nationale Synode, die in 2010 in Dordrecht werd gehouden en waar christenen uit tientallen kerkgenootschappen met elkaar spraken over het geloof. Volgend jaar gebeurt dat nog een keer.

Maar voor het zover is, roept de Nationale Synode op tot iets anders: de Katholiciteits Effect Rapportage (KER). Dominee Gerrit de Fijter uit Kampen vertelt wat dat is.

Het klinkt ingewikkeld. Wat is het?

"Het klinkt inderdaad ingewikkeld, maar dat is het niet. De Katholiciteits Effect Rapportage is bedoeld om nieuwe barrières tussen kerken en geloofsgemeenschappen te voorkomen. Vergelijk het met de Milieu Effect Rapportage. Bij beslissingen die het milieu kunnen raken, is de initiatiefnemer verplicht de effecten voor het milieu in kaart te brengen. Op dezelfde manier verplicht de KER de kerken die iets gaan doen om te onderzoeken op welke manier zijn plannen de eenheid van de gelovigen kunnen raken. Onder katholiek verstaan we niet rooms-katholiek, maar algemeen en universeel."

Hoe moeten we dat voor ons zien? Is er bijvoorbeeld een schaalverdeling van schadelijke en minder schadelijke geloofszaken?

"Er is nog niets gebeurd. We moeten het nu nog gaan ontwikkelen. Stel dat er kerken positief reageren, dan kunnen we werken aan een gemeenschappelijke adviesraad. De Nationale Synode wil graag het voortouw nemen."

Er zijn heel wat heikele kwesties. Neem het kerkelijk huwelijk voor homo's. Daar zullen orthodoxe gelovigen altijd tegen blijven.

"Je moet niet meteen die uitgesproken dingen bij de kop pakken. Er moet nog heel wat water door de IJssel stromen voordat we daar iedereen op een gelijk spoor krijgen. Ik denk dat het verstandig is te beginnen samen na te denken over minder controversiële zaken, die in de toekomst verwijdering of zelfs scheiding kunnen veroorzaken."

Zoals?

"Denk aan dingen als liturgie, zending, opleidingen en buitenlandse contacten. In het verleden namen kerken allerlei beslissingen die voor verdeeldheid zorgden. Neem het Liedboek voor de Kerken dat veertig jaar geleden werd ingevoerd, dat werd ineens een sjibbolet. Sommige kerkgenootschappen konden daar niet meer uit de voeten. Nu pas zien veel kerken de problemen van toen niet meer. Fijn, maar het heeft wel bijna veertig jaar geduurd. Nu komt er volgend jaar een nieuw liedboek die de vorige vervangt. Stel je voor dat er daarnaast nóg een bundel op de markt komt. Het kan toch niet dat christenen zo verdeeld zijn? Wij denken dat we met de KER die verdeeldheid kunnen voorkomen als kerken over hun voorgenomen besluiten overleggen en luisteren naar elkaar."

Dat neemt niet weg dat er verschil van inzicht zal blijven. Zou je over alles overeenstemming moeten hebben, dan moeten kerken de oren laten hangen naar de meest orthodoxe, omdat deze tegen veranderingen is.

"Uiteindelijk kunnen kerken zeggen dat ze geen behoefte hebben aan zo'n gesprek over hun plannen. Als er een KER komt, kan die geen sancties opleggen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden