Protestants land vol heiligenplaatsen

Zo'n 75 jaar geleden leerde ik op school dat Nederland een protestants land was. Wij, katholieken, vormden slechts een minderheid, een klein groepje, lastig en veeleisend. Ik moest daar later regelmatig aan denken als ik fietsend door Nederland langs 'heiligenplaatsen' kwam. Heiligenplaatsen hebben Sint in hun naam, gevolgd door een eigennaam. De ANWB-fietskaarten van rond het jaar 2000 kennen er bijna veertig, van Sint Agatha, in het oosten, tot St. Willebrord, in het westen van Noord-Brabant. De conclusie dat al die plaatsen, dorpen, gehuchten, buurtschappen en wijken beneden de grote rivieren gezocht moeten worden, ligt voor de hand maar is onjuist. Slechts een derde van die bijna veertig heiligensteden ligt in Brabant en Limburg, twee derde ligt elders in Nederland, van Sint-Annen ten noorden van Groningen tot Sint Anna ter Muiden in Zeeuws-Vlaanderen. Een lieflijk dorpje, met straten met kinderhoofdjes.

Sint Anna, de grootmoeder van Jezus, is samen met Sint Maarten de meest vernoemde heilige, met elk vijf plaatsen. Alhoewel, Maria is met tien namen het meest vernoemd, maar zonder Sint: Mariadorp, Mariaheide, Mariahoeve, Maria Hoop, Mariahout, Mariaparochie, Mariarade, Klein Mariekerke, Mariënberg en Mariëndijk.

Veel van de andere vernoemde heiligen klinken min of meer bekend: Antonius, Jacobus, Jan of Johannes, Nicolaas, Petrus. Veel minder bekend zijn bijvoorbeeld de heilige Pancratius, een van de ijsheiligen en naamgever van Sint Pancras, en de heilige Gertrudis van Nijvel, naar wie het Limburgse Sint Geertruid is genoemd, en Geertruidenberg trouwens ook. Voor Sint Odiliënberg worden twee naamgevers genoemd, de heilige Odilia van Keulen die leefde rond 300, en de heilige Odilia van de Elzas, die vier eeuwen later ten tonele verscheen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden