Protestanten boos op kardinaal Eijk vanwege 'vervloeking'

Beeld anp

Aartsbisschop Wim Eijk van Utrecht heeft zich de woede op de hals gehaald van prominente Nederlandse protestanten. Zij voelen zich geschoffeerd door uitspraken die Eijk donderdag deed.

In een interview met het Reformatorisch Dagblad zei de aartsbisschop dat de geloofswaarheden van het Concilie van Trente (1545-1563) nog 'onverkort' van kracht zijn. Tijdens dat concilie reageerde de rooms-katholieke kerk op de Reformatie en stelde ze dat er een einde moest komen aan morele uitwassen, zoals de handel in aflaten. Enkele protestantse ideeën werden weggezet als ketterijen.

Volgens aartsbisschop Eijk zijn mensen die 'met kennis van zaken, in het volle besef van de waarheid en met een vrije wil' de geloofswaarheden van de kerk verwerpen nog steeds vervloekt.

De uitspraken zijn 'het betonrot in de oecumene', vindt voorzitter Gerrit de Fijter van het protestantse platform Nationale Synode. 'Het is niet in de lijn van de Bijbel om te zeggen dat de kerk het altijd bij het goede eind heeft. Eijk bezorgt het gewone kerkvolk nog eens een burn-out.'

'Dit is een kwestie voor Het Familiediner'
De Fijter meent dat de kardinaal veel weg heeft van de mokkende ruziemakers in het EO-programma Het Familiediner. Presentator en ruziebemiddelaar Bert van Leeuwen 'zou zijn limousine eens naar het kantoor van het aartsbisdom moeten rijden', vindt De Fijter. 'Dan zal blijken of de kardinaal wil instappen.' De Protestantse Kerk in Nederland (PKN), waarvan hij enkele jaren preses was, wil niet publiekelijk reageren op Eijks uitspraken.

Voormalig PKN-scriba Bas Plaisier noemt de uitspraken 'formeel en hard'. 'Ik snap niet waar hij mee bezig is', zegt Plaisier. Volgens Kerkhistoricus Peter Nissen, tot voor kort rooms-katholiek maar nu remonstrants, zet Eijk de klok van de oecumene een halve eeuw terug.

'Eijk is negatiever dan paus Benedictus'
Ook Marcel Poorthuis, rooms-katholiek hoogleraar interreligieuze dialoog van de Universiteit van Tilburg, vindt dat Eijk wel iets hartelijker over protestanten mag spreken. 'Hij zegt niks nieuws, maar deze opmerkingen zijn wel erg zuinig', vindt Poorthuis. 'Paus Benedictus noemde reformator Maarten Luther 'een man van de kerk'. Het zou mij niet verbazen als het Vaticaan Luther over een paar jaar rehabiliteert.'

Woordvoerder Anna Kruse van de bisschoppenconferentie is 'erg geschrokken' van de heftige reacties. Zij wijst erop dat Eijk de vervloekingen 'vooral een theoretische kwestie' noemde. 'De meeste mensen zijn niet rooms-katholiek opgevoed en kennen de 'geloofswaarheden' niet volledig', meent zij. 'De vervloeking treft hen dus niet.'

De aartsbisschop was er volgens haar echt niet op uit om protestanten te schofferen. Kruse: 'Wie de uitspraken goed leest, moet concluderen dat de aartsbisschop juist een handreiking wilde doen.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden