Transzorg

Protest tegen lange wachttijden en ‘betuttelende psychologen’ in transgenderzorg

Regenboogvlaggen wapperen langs de Hofvijver in 2019. Beeld ANP
Regenboogvlaggen wapperen langs de Hofvijver in 2019.Beeld ANP

Verschillende actiegroepen demonstreerden vandaag tegen de problemen in de zorg voor transgender personen. Want daar schort nogal wat aan, vinden de deelnemers.

“Wij eisen regie over onze eigen zorg!” De boodschap die actiegroep Trans Zorg Nu maandag voor de ingang van de Tweede Kamer verkondigt is duidelijk. Het is een van vele actiegroepen die opstaat tegen de jarenlange problemen in de zorg voor transgender personen.

Binnen debatteren Kamerleden over de problemen in de transgenderzorg. Onderzoek in opdracht van het ministerie van volksgezondheid laat zien dat er een groter zorgaanbod moet komen dat beter verspreid is door het land en waarin zorgaanbieders beter samenwerken. De behoeftes van de patiënten moeten voorop staan.

De capaciteit stijgt, de vraag stijgt nog harder

Die veranderingen zijn hard nodig, want sinds 2012 is het aantal aanvragen voor operatieve geslachtsveranderingen en hormoonbehandelingen flink gestegen. Demissionair minister Tamara van Ark (medische zorg) gaf in het Kamerdebat aan dat de capaciteit enorm is toegenomen, maar dat de vraag nog harder is gestegen: met 42 procent in 2019 en 2020.

Het Kennis- en Zorgcentrum voor Genderdysforie van het Amsterdam UMC, de grootste transgenderzorgaanbieder, krijgt nu drie keer meer aanmeldingen dan het aankan. Per jaar kunnen er 600 tot 650 kinderen, adolescenten en volwassenen bij het genderteam aankloppen.

Transgender personen moeten soms wel twee jaar wachten op een behandeling. Zo'n behandeling, gesprekken met een psycholoog incluis, kan daarna nog maanden duren. Dat moet anders, vindt Trans Zorg Nu. De huidige diagnostiek moet plaats maken voor een procedure van informed consent. Een woordvoerder legt uit: “Mensen die een hormoontherapie of een genderbevestigende operatie willen, moeten daar genoeg informatie over kunnen krijgen en dan zelf beslissen wat ze willen.”

Klachten delen over de psycholoog

Op dit moment worden mensen nog door de huisarts doorverwezen naar een specialist. Vanaf dat moment kunnen de wachttijden flink oplopen. Er volgt een intakegesprek, waarna de transgender persoon en een psycholoog een aantal gesprekken voeren over wat de persoon wil en nodig heeft. Vooral de rol van de psycholoog staat ter discussie. Op het Instagram account @vugendermistreatment delen patiënten massaal klachten over het lange wachten en de “vernederende” gesprekken met de psycholoog. “Er wordt gecontroleerd of iemand wel op de juiste manier trans is,” zegt Trans Zorg Nu.

Volgens Annelijn Wensing-Kruger, voorzitter van het Kennis- en Zorgcentrum voor Genderdysforie, klopt het beeld van psycholoog als poortwachter niet. “Wij brengen zorg op maat. Sommigen willen enkel hormonen, anderen willen ook een operatie. Voor sommigen betekent dit dat een psycholoog enkel meewandelt, bij anderen helpt die juist met het ontrafelen van de genderidentiteit. Die gesprekken zijn belangrijk en soms zeer beladen, maar het gaat uiteindelijk om een groot en ingrijpend proces.”

Geen keuringsdienst

Van Ark zei daarover in het Kamerdebat dat de psychologische onderzoeken een ‘een enorme hobbel’ vormen in het proces. “De vraag of je genoeg support hebt om een transitie te doorstaan, is één. Maar dat je een soort keuringsdienst door zou moeten, dat is een andere”, aldus de minister. Van Ark sluit niet uit dat meer delen van de transgenderzorg bij de huisarts komen te liggen, iets waar verschillende partijen op aandrongen.

Ze verwacht na de zomer een evaluatie van ZonMw over transgenderzorg, de kwaliteit ervan en de problemen die cliënten ervaren met de behandelaars en het proces.

Lees ook:

Maaike (25) is een ‘DIY transgender’: geen enkele arts weet dat ze hormonen slikt.

Het soms jarenlange wachten voor ze kunnen beginnen aan hun geslachtsverandering duurt veel transpersonen te lang.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden