Protest op Guadeloupe heeft raciale trekken

Demonstranten voor het vakbondsgebouw in Pointe-à-Pitre, de hoofdstad van Guadeloupe. (FOTO AFP) Beeld AFP
Demonstranten voor het vakbondsgebouw in Pointe-à-Pitre, de hoofdstad van Guadeloupe. (FOTO AFP)Beeld AFP

Het Frans-Antilliaanse eiland Guadeloupe is al een maand in de greep van een algemene staking tegen de hoge prijzen. Het grimmige protest richt zich meer en meer tegen de blanke elite.

Dit heeft Evelyne nog nooit meegemaakt. Twaalf jaar geleden opende deze Française een kledingwinkel in Pointe-à-Pitre, de hoofdstad van Guadeloupe. Maar nooit eerder moest zij om de haverklap de rolluiken omlaag halen om zich te beschermen tegen plunderingen van betogers.

Wat begon als een algemeen gesteunde beweging tegen de hoge prijzen, is uitgelopen op dagelijks terugkerende chaos onder regie van de fanatieke vakbond UGTG. Evelyne: „Het is de grootste vakbond hier, maar niemand snapt hun eisen nog. Ze proberen openlijk de zwarte bevolking van het eiland tegen de blanken op te zetten en gijzelen zo eigenlijk de hele bevolking.”

De levensstandaard op Guadeloupe, een Frans departement met 400.000 inwoners, is altijd hoger geweest dan op omringende eilanden. Maar alles wordt geïmporteerd op het populaire vakantie-eiland, dat zelf weinig produceert.

De crisis heeft deze kwetsbare economie hard geraakt. President Nicolas Sarkozy zal morgen een bijeenkomst houden met alle volksvertegenwoordigers van de overzeese gebiedsdelen, maar die aankondiging heeft de gemoederen niet tot bedaren gebracht.

Van Ernestin, Guadeloupéen van Indische oorsprong, hoeft het in ieder geval allemaal niet meer. Hij is chef van een kleine taxionderneming en staat met ongeveer tweehonderd auto’s in de rij voor de benzinepomp. In het begin steunde hij het protest, omdat er te veel onrecht is, zegt hij. Hij doelt op ’de macht op het eiland’ die in handen is van een handjevol mensen, de Békés of de Blanc Pays vooral, zoals de blanken heten.

Vijf blanke families, nazaten van kolonisten die slaven hielden in de 17de en 18de eeuw, beheersen de import en de export en zijn eigenaar van de supermarkten. „Er is er niet één supermarkt, bananenplantage of benzinepomp die niet van een van deze families is”, beaamt een blanke eigenaar van een hotel aan de andere kant van het eiland.

Kan de woede over deze scheve verhoudingen op begrip rekenen bij zwart én blank, de actiemethoden van de stakingsleiders keuren velen af. „Dit kunnen ze niet maken”, zegt Christine, een zwarte vrouw. Zij werkt op het bedrijventerrein Jarry, dat te boek staat als het economisch zwaartepunt van het eiland. Zij heeft gehoord hoe de politie hier iedereen verzocht de zaak te sluiten. Hierna verscheen er een bende die een onwillige ondernemer van een sportschool bedreigde met een wapen.

Christine zegt dat ze het niet meer begrijpt: waar is de politie mee bezig, waar is de staat? Volgens Christine is alleen nog maar de leider van de opstand, Elie Domota, te horen en blijft de overheid uit beeld. Domota is de charismatische aanvoerder van de LKP, het ’Collectief tegen uitbuiting’. Domota, die zijn afkeer van blanken niet verbergt, deelt T-shirts uit met zijn eigen portret erop.

Maar de blanke hotelhouder kan niet geloven dat het sociale conflict daadwerkelijk ontaardt in een strijd tussen rassen. „Ook al zie ik ook wel dat de anti-blanke graffiti toeneemt. En ook dat hier helemaal niets tegen gedaan wordt.”

Leiders als Domota zullen de duur van de staking, die de toekomst van bedrijven bedreigt en kinderen al een maand van school houdt, niet overleven, voorspelt hij. „Zij verliezen aanhang.” Over de vraag wie baat heeft bij de crisis, wordt driftig gespeculeerd. Sommigen zien er de hand van de Parijs in, dat zich graag zou losmaken van het problematische eiland. „Sarkozy heeft nooit interesse getoond in de overzeese gebiedsdelen”, zo verzekerde de socialistische politicus Axel Urgin.

(Trouw) Beeld AFP
(Trouw)Beeld AFP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden