Promotiefilm toont ook hardheid natuur

ZUTPHEN - Harde beelden. Van muizen die wanhopig op de kale takken van een struik heen en weer springen. Soms ineens door een golf worden meegenomen. Een konijn dat zich door het water worstelt in een poging te overleven. Een egel die kans ziet zich door de stroom te worstelen naar de dijk. Roofvogels die naar beneden duiken, zeker van hun prooi, die ingesloten is door het water.

JAN SLOOTHAAK

Beelden uit de film 'Nieuwe Natuur', gisteren in Zutphen in première gegaan in het kader van de campagne 'Nederland 2 x zo mooi' van Wereld Natuurfonds (WNF), spoorwegen, ANWB, Grontmij en provinciale landschappen. Doel: het onder de aandacht brengen van pogingen de natuur in Nederland tot 4000 km2 te verdubbelen. De film gaat over de Millingerwaard, inmiddels een alom bekend voorbeeldgebied van 700 hectare langs de Waal, waar wordt gedemonstreerd hoe je landbouwgrond omtovert tot natuur.

De filmers waren er bij toen enkele winters geleden de rivieren zwollen. En ook toen het water, dat tot de kruin van de dijken had gestaan, weer terugtrad in zijn natuurlijke bedding. Ze legden prachtige beelden vast. Maar twee maal zo veel natuur wil niet zeggen, twee maal zo veel liefelijkheid van vlinders en bloemen. De film laat ook zien dat natuur helemaal niet altijd zo mooi is. Eerder bikkelhard. Een ingevoerd Schots rund om een 'natuurlijk beheer' van de nieuwe natuur te bewerkstelliggen moet kalven, maar redt het niet. De volgende dag wordt het dier dood aangetroffen. En de verwoestende werking van wassend water dat vrij spel heeft. En ook de natuurfreak die na al dat watergeweld opduikt en monter zegt dat het er bij hoort. Hij had al weer molshopen gezien. Teken dat mollen onder extreme omstandigheden overleven en daar waren ze toch wel nieuwsgierig naar geweest.

De film, van de cineasten Musch en Tinbergen die er de Nationale AV Award 1996 mee wonnen, werd gisteren in ontvangst genomen door minister Jorritsma van verkeer en waterstaat. Haar ministerie werkt tegenwoordig mee aan natuurbeheer. Ecologie dient immers ook een economisch belang. Uiterwaarden zijn opvangbekkens voor wassend water. Natuurvorsers hadden in de vorige eeuw al zien aankomen dat er van alles verkeerd kon gaan. Het duurde tot de jaren '70 van deze eeuw voor die boodschap doordrong en de overheid er op in ging spelen. Minister Jorritsma lijfde de nieuwe trend voor meer natuur meteen in bij het 'beleid van het paarse kabinet'. “Over 15 jaar is de natuur in het rivierengebied weer prominent.”

Voorzitter Ed Nijpels van het WNF benadrukte het samengaan van economie en ecologie nog eens. Natuur is nuttig omdat het een beter vestigingsklimaat voor bedrijven schept. De overheid zou dat moeten inzien en middelen beschikbaar stellen uit het Fonds Economische Structuurversterking. Geld daaruit zou niet alleen voor economische mainports (haven Rotterdam, Schiphol) moeten worden gebruikt, maar ook voor ecologische mainports. Diverse projecten voor natuurontwikkeling komen daarvoor in aanmerking, waaronder de Gelderse Poort, waarvan de Millingerwaard deel uitmaakt. Samengaan van economie en ecologie spreekt langs de Waal nog eens extra aan, aldus Nijpels, omdat de steenfabrikanten er aan bijdragen de natuur terug te halen. Die moeten dus niet worden belemmerd in hun mogelijkheden, hield hij Jorritsma voor. “Het is vooral de kleiwinning die bijdraagt aan vergroting van de afvoercapaciteit van de rivieren en dus aan natuurontwikkeling én veiligheid voor mensen.”

Onder de klei komen oude bodemstructuren vandaan. Laat de natuur daar zijn gang gaan en er komen weer oeverbossen en rivierduinen. Op braakliggend maisland, waarvan de boeren zich hebben teruggetrokken, komt weelderige bloemenpracht tot ontwikkeling. En Nijpels is, zegt hij desgevraagd, niet bang dat de krapte op de graanmarkt die de laatste tijd wereldwijd wordt gesignaleerd en de broodprijs opjaagt, nadelig zal uitpakken voor de plannen om Nederland weer twee keer zo veel natuur (tien procent van het land, net als na de Tweede Wereldoorlog) te geven. In landbouwkringen wordt gemord dat er wat al te hard van stapel wordt gelopen met het teruggeven van landbouwgronden aan de natuur. “De discussie daarover is te schimmig en de argumenten te prematuur”, vindt Nijpels. “Laat de Europese Commissie en de Nederlandse overheid er eerst maar eens naar kijken. Wij houden vast aan de geldende uitgangspunten.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden