'Progressieve partijleden als ik kunnen het museum in'

Politiek analist: Republikeinse Partij verkeert in grote crisis

SYBILLA CLAUS

De Republikeinse Partij heeft, op het presidentschap na, alle touwtjes in handen en lijkt sterker dan ooit tevoren. Maar op termijn verandert de achterban van blanke mannen in een bedreigde minderheid. De partij moet zich dringend aanpassen om te overleven in een demografisch snel veranderend Amerika. Maar de line up van Republikeinse presidentskandidaten - mannen op leeftijd, het merendeel lelieblank - toont weinig besef van realiteit.

Republikein en politiek analist John Hulsman was kort in Nederland en vertelt over de crisis in zijn partij.

Onderschat de partijleiding de demografische veranderingen niet?

"Op het eerste gezicht gaat het prima. Op elk niveau, behalve het presidentschap, doen Republikeinen het beter dan Democraten: in de Senaat, het Huis van Afgevaardigden, qua aantal gouverneurs, ze hebben 5 tegen 4 rechters in het Opperste Gerechtshof. Barack Obama is een cadeau geweest voor de Republikeinse Partij. Hij heeft uiteenlopende facties tegen zich gemobiliseerd. Die vergeten daarbij voor even hun verschillen.

"Maar toch, op de lange termijn verkeert de partij inderdaad in gevaar. Etnische minderheden die welvarender werden, werden historisch gezien altijd in de Republikeinse Partij opgenomen. Denk aan de kleinkinderen van de straatarme Ierse migranten. Momenteel werkt dat niet zo. De Hispanics (degenen van Spaanse komaf) zijn nu de snelst groeiende groep immigranten. Zij zijn georiënteerd op het gezin, uiterst gelovig, sociaal conservatief en pro kleine bedrijven. Kortom, laaghangend fruit voor onze partij. Toch kiezen latino's Democratisch. De reden is immigratie. De Republikeinse Partij wordt gezien als tegenstander van het immigreren en het legaliseren van nog meer latino's."

Uw partij heeft zojuist Obama's plannen om vier miljoen - voornamelijk latino - illegalen een verblijfsstatus te geven via de rechter weten op te schorten. Dus die latino's hebben gelijk?

"Er zijn wel degelijk Republikeinen geweest die geprobeerd een hervorming van het immigratiebeleid erdoor te krijgen, zoals John McCain. George Bush jr. was als gouverneur van Texas ook best progressief inzake immigratie. Maar zij vormen een minderheid.

"De reden is dat achter de schermen sinds de jaren tachtig de zuidelijke Republikeinse vleugel de macht heeft overgenomen. Dat gaat ten koste van de linkse Republikeinen uit het Midwesten, waardoor nu de haviken domineren.

"Progressieve partijleden, zoals ik, kunnen rechtstreeks het museum in. Na het falen in Irak heeft deze groep gefrustreerd de actieve politiek verlaten om geld te gaan verdienen.

"In de familie Bush zie je de verrechtsing ook terug: Vader George kwam uit Maine, was een linkse Republikein uit New England. Zoon George komt uit Texas en is neoconservatief en religieus."

In hoeverre speelt de claim van veel Republikeinen op God een rol?

"De dominante zuidelijke vleugel heeft de partij veel religieuzer gemaakt en is ervan overtuigd dat religie ook een rol moet spelen in de politiek. Voor hen zijn sociale thema's verbonden met het christendom. Ze zijn tegen abortus en vóór religieuze invloed op school en in de samenleving.

"Maar daarmee verlies je het groeiende aantal Aziatische Amerikanen, die lang niet altijd christelijk zijn. Toch zouden ook zij eigenlijk Republikeins moeten stemmen. Het zijn harde werkers, familie-georiënteerd en sociaal conservatief. Maar als je in elke zin God noemt, jaag je deze kiezers weg. Net als de honderd miljoen Amerikanen die niet religieus zijn."

In hoeverre zorgt de lobby van rijke donateurs voor verrechtsing?

"De 435 leden van het Huis van Afgevaardigden besteden gemiddeld drie à vier uur per dag aan het bellen met geldschieters. Reken maar dat donateurs op die manier invloed kopen. Er is sprake van gelegaliseerde omkoperij. Neem de wapenlobby, die wil dat iedereen zonder antecedentenonderzoek een uzi kan kopen. Er zijn honderden kiezers die elk 5000 dollar hebben geschonken, en echt wel extreem zijn. Dan komt de president met zijn plan voor wapenvrije straten niet ver, zelfs niet na de zoveelste moord op kinderen. Ook Democraten hebben hem daarbij trouwens gedwarsboomd. Zoals Harry Reid uit Nevada die de Democraten in de Senaat leidt. Hij krijgt ook veel geld van pro-wapen activisten."

Wat moet er veranderen om de Republikeinse Partij wel aantrekkelijk te maken voor etnische minderheden, die straks samen de meerderheid uitmaken?

"Naar hen toe gaan. Evangeliseren. Zo heeft senator Rand Paul net op de zwarte Howard Universiteit gesproken. Praat met Afro-Amerikaanse jongeren op een niet-paternalistische manier. Hou je met hen bezig. Partijleden zeggen soms domme dingen over abortus en homorechten. Focus liever op de economie; alle leden zijn het erover eens dat ze een kleine overheid willen. En praat niet over ras, praat over rechten.

"Het pushen van religie en moraliteit is al stukken minder dan in de tijd van Reagans 'moral majority'. Over homo-zijn maakt niemand onder de veertig zich nog druk. Het werkt gewoon niet om van immigratie of religie een fetisj te maken, zoals nu gebeurt. Dan sluit je veel groepen bij voorbaat uit.

"Helaas is het moeilijk de aandacht van de partij te krijgen voor de problemen die op lange termijn opdoemen. Leiders voelen zich erg zeker over de presidentsverkiezingen van 2016.

"Misschien moet de Republikeinse Partij wat vaker verliezen, dan leren de leiders hun lesje wel. Als andere groepen zich niet aansluiten, zal het schip ten onder gaan. Persoonlijk hoop ik erop dat er weer een goede kandidaat voorbij komt. Dan ga ik direct terug naar de VS om die kandidaat te steunen."

undefined

Wie is John Hulsman?

Dr. John Hulsman (47) heeft een bureau dat adviseert en publiceert over Amerikaans buitenlands beleid en internationale politieke risico's. Hij werkte eerder voor de Duitse Raad voor buitenlandse relaties in Berlijn (2006-2009) en voor het Centrum voor Strategische Studies in Den Haag (2010-2012).

Hulsman adviseert overheden en grote bedrijven momenteel vanuit Duitsland, vanuit het kleine Rothenburg ob der Tauber, in Beieren.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden