Progressief Iran zucht verder

Ministers onder vuur van conservatieven. President kan de beloofde vrijheid niet geven.

De Iraanse minister van cultuur en islamitische leiding, Ali Jannati, is veel te modern. Hij geeft maar vergunningen af voor concerten van 'vulgaire on-islamitische popzangers' en nog erger: voor zangeressen. Dat zijn ontoelaatbare praktijken, vinden conservatieve partijen in het Iraanse parlement. Daarom hebben ze Jannati gesommeerd tekst en uitleg te geven, in eerste instantie in de vorm van een rapport. Maar er gaan al geruchten dat hij mogelijk zal worden afgezet.

In dat geval zou hij de tweede minister in korte tijd zijn bij wie dat gebeurt. Op 20 augustus was het Reza Farajidana, de minister van wetenschap en technologie, die moest vertrekken. De conservatieven in het parlement beschuldigden hem ervan dat hij studenten die betrokken waren bij de verkiezingsrellen van 2009, toestemming had gegeven hun studie aan staatsuniversiteiten voort te zetten. Farajidana steunde volgens hen ook 'dissidente' leraren door deze op belangrijke posten te zetten.

Ook de minister van cultuur, Jannati krijgt wel vaker kritiek van conservatieve parlementsleden. Zelfs zijn ontmoeting dit voorjaar met de hervormingsgezinde oud-president Mohammed Khatami leidde tot boze gezichten. Ali Jannati werd in januari al het vuur aan de schenen gelegd door een conservatieve parlementariër vanwege controversiële uitspraken. Hij had gezegd dat hij het betreurde dat de hervormingsgezinde krant Bahar was gesloten. Ook verkondigde Jannati dat hij het in sommige gevallen aanvaardbaar zou vinden wanneer een zangeres solo optreedt, 'zolang het maar niet tot corrupte zaken leidt'. Publieke optredens van solo-zangeressen zijn sinds de islamitische revolutie van 1979 verboden, omdat een verleidelijke vrouwenstem bij mannen lustgevoelens zou kunnen opwekken.

De minister van communicatie, Mahmoed Vaezi, ligt eveneens onder vuur. Hij vertoont rebelse trekjes door bijvoorbeeld tegen de orders van het Comité ter Bepaling van Crimineel Webmateriaal, opgericht door geestelijk leider Ali Khamenei, de berichtendienst WhatsApp niet te blokkeren.

Maar zijn belangrijkste 'vergrijp' is zijn ambitie om de internetsnelheid in het land te verhogen. Onlangs kregen enkele Iraanse internetproviders toestemming om het snellere mobiele 3G-internet aan te bieden. De invloedrijke geestelijke ayatollah Nasser Makarem Shirazi trok meteen fel van leer. Een hoge internetsnelheid zou er immers voor kunnen zorgen dat Iraanse burgers 'allerlei immorele zaken' gaan downloaden, wat volgens de geestelijke enorme schade zou toebrengen aan zowel henzelf als de maatschappij. Als de internetsnelheid al verhoogd zou moeten worden, dan pas nadat internet geheel gecontroleerd en gefilterd kan worden. Veel andere sjiitische geestelijken zijn het roerend eens met Makarem Shirazi's kritiek.

De Iraanse president Hassan Rohani zei echter in een door de staatstelevisie uitgezonden toespraak dat de geestelijken niet zo bang moeten zijn voor snel internet en technologische vooruitgang in het algemeen. "Iran kan het zich niet veroorloven de poorten van de wereld te sluiten", stelde hij, "omdat het land anders op wetenschappelijk gebied achter zal blijven en met name de jongere generatie daarvan het slachtoffer zal worden."

President Rohani wil wel van alles, maar kan relatief weinig bereiken door felle tegenstand van conservatieve politici en geestelijken, die vaak sleutelposities bekleden in allerlei segmenten van de Iraanse maatschappij. Ook de rechterlijke macht in Iran is een conservatief bolwerk.

Uiteindelijk is er al ruim een jaar verstreken sinds Rohani aantrad. Concreet merken Iraanse burgers nog vrijwel niets van de door hem beloofde vrijheden en ze worden met de dag ongeduldiger.

Samar (24), studente geneeskunde, is niet eens meer ongeduldig, ze heeft gewoon alle hoop verloren.

"Ik ben eerder teleurgesteld. Nog steeds zitten de gevangenissen vol met politieke gevangenen. De oppositieleiders Moesawi en Karroebi zijn ook nog niet vrijgelaten, al had Rohani dat beloofd. Alles blijft maar duurder worden en vrouwen moeten ook nog steeds bang zijn op straat te worden opgepakt door de moraalpolitie. Er is niets veranderd. Rohani kan blijkbaar niets doen, helaas!"

undefined

Jannati gaf vergunning voor 'feministisch' vrouwenblad

De vrijzinnige minister van cultuur Ali Jannati ligt in Iran mede onder vuur omdat hij het vrouwenmagazine Zanan ('Vrouwen') toestemming gaf aan om weer te verschijnen. De bekende Iraanse uitgeefster Shahla Sherkat publiceerde dit blad tot 2008, toen de regering van de conservatieve president Ahmadinejad het verbood. Onder Jannati kreeg ze echter een vergunning om opnieuw een vrouwenblad uit te brengen: Zanan-e-Emruz ('Vrouwen van Vandaag'). Ondanks de vergunning is de uitgeefster voor het Iraanse perstribunaal gedaagd, en een nieuw verbod dreigt. Conservatieve politici en geestelijken klagen dat 'dezelfde vrouw met haar verwesterde en feministische ideeën' nu van minister Jannati weer eenzelfde soort vrouwenblad mag publiceren met slechts een iets andere titel.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden