Producenten Viagra en Botox fuseren via belastingtruc

Het hoofdkantoor van Pfizer in New York.Beeld afp

Bij een fusie tussen twee bedrijven neemt, normaal gesproken, de grote de kleine over. Maar niet bij de farmaceutische concerns Pfizer en Allergan. Tenminste, zo laten ze het er op papier uitzien.

In dit geval is er sprake van een omgekeerde overname, een zogenoemde 'inversion', waarbij het kleinere Allergan uit Ierland zijn grotere sectorgenoot Pfizer uit de Verenigde Staten overneemt. De deal heeft een waarde van 150 miljard euro en brengt de grootste medicijnenmaker ter wereld voort.

Samengaan lijkt in de praktijk een logische keuze. Pfizer, bekend van de potentiepil Viagra, en Allergan, de maker van anti-rimpelmiddel Botox, vullen elkaar aan. Nadat de verkopen van cholesterolverlager Lipitor kelderden, boekte Pfizer successen met het nieuwe borstkankermedicijn Ibrance. Pfizer hoopt vooral te profiteren van de snelle groei van Allergan en diens dominantie op de markt voor schoonheidsproducten. Samen hebben de firma's de hoogste jaarlijkse inkomsten (bijna 60 miljard euro) en het grootste onderzoeksbudget van de sector.

Gunstiger belastingklimaat
Maar waarom kiezen ze voor deze bijzondere inversion-constructie? Daar moet een goede reden voor zijn. Voor analisten is het zo klaar als een klontje. Het staat het bedrijf, dat verder gaat onder de naam Pfizer, namelijk toe zijn hoofdkwartier van New York naar Dublin te verplaatsen, waar Allergan zetelt. En door zich 'over te laten nemen', kan Pfizer in Ierland gedijen in een veel gunstiger belastingklimaat. Dankzij de verhuizing hoeft Pfizer in plaats van de huidige 25 procent nog maar 15 procent belasting te betalen, schatten analisten.

Niet gek dat Ierland daarom zo'n gunstige bestemming is voor deze omgekeerde overnames. The Irish Times meldde onlangs dat zulke transacties zó veel voorkomen, dat het de buitenlandse investeringscijfers van het land ernstig verdraait. De Oeso, de club van rijke industrielanden, rapporteerde eind oktober dat investeringen van Ierse bedrijven in het buitenland in de eerste helft van 2015 meer dan verdubbeld zijn, tot ruim 70 miljard euro.

Viagra, van Pfizer, en Botox, van Allergan, vallen voortaan onder hetzelfde bedrijf.Beeld REUTERS
Dit zijn andere medicijnen die Pfizer gaat uitgeven. Onder andere Advil, een paracetamol.Beeld reuters

Groeiende farmaceutische reus
De fusie tussen Pfizer en Allergan, die vandaag werd beklonken en in de tweede helft van 2016 afgerond moet zijn, is dit jaar al de tweede 'inversion' van de groeiende farmaceutische reus. In maart verhuisde Allergan zijn hoofdkantoor van de VS naar Ierland, toen het bedrijf samenging met de Ierse pillenmaker Actavis, aldus The Guardian. Nu krijgen aandeelhouders van Allergan 11,3 Pfizer-aandelen voor elk aandeel.

In mei probeerde Pfizer het Britse AstraZeneca nog over te nemen. Naar eigen zeggen vanwege de medicijnen en de medicijnen die het farmabedrijf ontwikkelt. Maar ook toen zagen analisten het belastingvoordeel al als de ware drijfveer achter Pfizers jacht.

Ontstemd
De regering van president Barack Obama zal op zijn zachtst gezegd ontstemd zijn over de deal. Ze doet juist zo haar best deze te verbieden, omdat ze inversions ziet als weinig verhullende vormen van belastingontduiking. Volgens de New York Times is de Amerikaanse overheid op deze manier miljarden dollars misgelopen de afgelopen jaren. Daarom kondigde het ministerie van financiën van de VS afgelopen week nieuwe wetgeving aan om inversions in de toekomst onmogelijk te maken. Analisten verwachten dat dit de fusie niet zal tegenhouden, maar het maakt optreden van de autoriteiten wel makkelijker.

Ook in Europa kunnen dergelijke constructies op kritiek rekenen. De voorzitter van de Europese Commissie, Jean Claude Juncker, kondigde vorig jaar bij zijn aantreden al aan dat Europa werk gaat maken van de belastingontwijking door grote internationale bedrijven, met name in Luxemburg, Ierland, Zwitserland en Nederland.

De Europese Commissie berispte de Amerikaanse koffieketen Starbucks en Nederland vorige maand nog wegens het profijt van fiscale voordelen, die ze betitelde staatssteun. De Commissie gaf Nederland de opdracht achterstallige belasting terug te vorderen. Dat gaat om tientallen miljoenen euro's.

Beeld reuters
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden