Prodi klaar voor de strijd met Berlusconi

Nu de Europese commissie vanaf vandaag een nieuwe voorzitter heeft, zit de taak van Romano Prodi erop. De Italiaan keert na vijf jaar weer huiswaarts om Berlusconi te bestrijden.

ROME - Romano Prodi mag dan 65 zijn, met pensioen gaan zit er niet in. Integendeel. Hij zal nu zijn handen vol hebben aan het leiden van de centrum-linkse oppositie. Het is de bedoeling dat Prodi het bij de landelijke verkiezingen in 2006 op gaat nemen tegen Silvio Berlusconi. Prodi blijkt zeer ambitieus: hij wil vijf jaar aan de macht blijven met een ,,solide regering die Italië uit de tragische situatie haalt waarin het zich nu bevindt.”

Niet dat Prodi zich tot nu toe verre van de Italiaanse politiek heeft gehouden. Bij de Europese verkiezingen in juni was hij al de officieuze aanvoerder van de Olijf-coalitie. Het was zijn ronde gezicht dat op de verkiezingsposters stond, niet dat van partijleiders Piero Fassino (excommunistische Linkse Democraten), Francesco Rutelli (gematigde Margriet) of Enrico Boselli (sociaaldemocratische Sdi). Al maanden reist Prodi op en neer tussen Brussel en Rome om langzaam maar zeker het leiderschap van de oppositie op zich te nemen. Centrumrechts beschuldigde hem dan ook van een belangenconflict: hij was in feite al de politieke tegenstander van de Italiaanse premier en tegelijkertijd nog EUvoorzitter.

Prodi leverde vorige maand ook al kritiek op zijn toekomstige rivaal. Hij omschreef de buitenlandse politiek van Berlusconi als 'ceremonieel': het zou er een beleid zijn waarin substantie vervangen is door oppervlakkigheid. Ook met daden begint Prodi zich alvast voorzichtig te profileren als een alternatief voor Berlusconi. Zo zien tv-kijkers hem op zijn fiets door thuishaven Bologna rijden, terwijl Berlusconi alleen uit dure auto's stapt. En laat Prodi zich ontvallen niet te bulken van het geld, terwijl Berlusconi dat wel doet. Het is al zoetjesaan il professore (Prodi is professor in de economie) versus il cavaliere (Berlusconi is ridder van de arbeid).

In Rome is er ondertussen met smart op de gematigde, vrome Prodi gewacht. De vele oppositiepartijen zijn zoals gewoonlijk hopeloos verdeeld, ego's van partijkopstukken botsen voortdurend en daarom wordt er maar geen geschikte leider gevonden. Alle hoop is nu op Prodi gevestigd. Hij wordt gezien als de enige die het van Berlusconi zou kunnen winnen. Dat is hem immers in 1996 al eens gelukt, waarna hij ruim twee jaar aan de macht bleef.

Om het kibbelende zaakje bij elkaar te krijgen en te houden heeft Prodi vorige maand de Grote Democratische Alliantie (GAD) uitgeroepen. Daarin zijn de Olijfcoalitie, de extreem linkse Communistische Herstichting (Prc) van Fausto Bertinotti plus nog wat splinterpartijen ondergebracht.

Alle partijen gaan daar - morrend - mee akkoord omdat ze weten dat ze tot elkaar veroordeeld zijn. Uit opiniepeilingen blijkt dat de centrum-linkse en linkse partijen alleen gezamenlijk kunnen winnen van Berlusconi's Huis van de Vrijheden. Zonder Rc is dat vrijwel uitgesloten. Volgens opiniepeilers zou GAD op dit moment kunnen rekenen op zo'n 50 procent van de stemmen, tegen 44 procent voor centrum-rechts.

Maar of Romano Prodi deze GAD daadwerkelijk naar de overwinning kan leiden valt nog te bezien. Al was het maar omdat de onenigheid tussen en binnen de partijen niet makkelijk zal verdwijnen. Francesco Rutelli was, om te beginnen, al niet gelukkig met de naam Grande Alleanza Democratica: ,,Die heeft te veel letters, we moeten simpeler zijn.” En toen Prodi besloot om in februari naar Amerikaans model 'primaries' te houden om hem officieel tot kandidaat-premier te kiezen besloot Bertinotti prompt om zich ook kandidaat te stellen. Bovendien woedt er een felle discussie over de te volgen politieke koers. Moet die centrum-links zijn om de vele stemmen van de gematigde kiezers te krijgen of juist links-centrum om die uit linkse hoek niet te verliezen? Het woord is nu aan Prodi.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden