Problemen met veiligheid? Het leger lost het wel op

Kritiek barst los in België nu militairen in gevangenissen worden ingezet

Paspoorten en instapkaarten controleren op de Belgische luchthavens. Maaltijden rondbrengen in de gevangenis. Bij metro-uitgangen en EU-gebouwen in Brussel posten, Joodse scholen bewaken en bij kerncentrales patrouilleren. Is er een veiligheidsprobleem in België? Het leger lost het op.

Critici trekken aan de bel na de beslissing van de regering zondagavond om militairen in te zetten in gevangenissen waar cipiers staken. Ze moeten 'humanitaire' hulp bieden aan gedetineerden die nu nauwelijks verzorgd worden. "Het leger de gevangenis in sturen is absurd", reageert Parti Socialiste-voorzitter (PS), oud-premier Elio Di Rupo.

"Militairen op straat zijn verdedigbaar in tijden van grote terreurdreiging", vindt zakenkrant De Tijd in een commentaar. Maar de ordehandhaving op straat is de wettelijke bevoegdheid van de politie, en die in de gevangenissen van de cipiers. Het leger steeds meer oneigenlijke opdrachten toeschuiven "is geen goed teken en het bewijs van een crisis rond de kerntaken van de overheid in België", aldus de krant.

Maar de machtigste regeringspartij, de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA) van voorzitter Bart De Wever, ziet dat helemaal niet zo. Ze werkt aan wetswijzigingen om de bevoegdheden van de krijgsmacht juist te verruimen en bijvoorbeeld bewakingstaken toe te staan. Nu kan dat alleen op tijdelijke basis. Op die grond worden sinds kort de kerncentrales bewaakt, daarmee tegemoetkomend aan de wens van de Amerikaanse veiligheidsdiensten.

Militairen mogen nu ook geen verdachten arresteren of burgers ondervragen. Het is een van de redenen dat de soldaten in Brussel vaak samen met een agent patrouilleren. Als er dan iets verdachts gebeurt, kunnen ze direct ingrijpen.

De Wever, tevens burgemeester van Antwerpen, dringt al jaren aan op de inzet van militairen voor permanente beveiliging. De beveiligingstaken van de politie gaan ten koste van criminaliteitsbestrijding, betoogt hij. In zijn stad zijn de 20.000 voornamelijk orthodoxe Joden bovendien "een geliefd doelwit van terroristen". En wie is er het best getraind in het vechten tegen een gewapende vijand?

De volgens politieke analisten 'machtigste man van België' kreeg zijn zin. De regering stuurde de eerste zwaarbewapende paracommando's in camouflagepak naar de Joodse wijk in Antwerpen, kort na de gijzelingsactie in een Joodse supermarkt in Parijs begin vorig jaar waarbij vier doden vielen. Daarna volgden meer taken - in de herfst hielpen soldaten met de opbouw en het beheer van nieuwe asielcentra. In november, kort na de terreuraanslagen in Parijs, ging Brussel in een 'lockdown' en verschenen tanks en zwaarbewapende patrouilles er op straat. Sinds de aanslagen eind maart in Brussel zijn er 1800 soldaten binnenlands actief om burgers en gebouwen te beschermen tegen terreurdaden.

De vakbonden zijn niet zo blij. "Telkens als diensten van de federale regering er niet in slagen hun taken te volbrengen, wordt een beroep gedaan op het leger", zegt Yves Huwart van de Algemene Centrale van het Militair Personeel.

Voor de gevangenissen worden zes pelotons van dertig man gevorderd. "Opnieuw zijn we de laatste reddingsboei voor de regering. Heb je soldaten nodig voor het uitdelen van maaltijden, vraag ik me af. Dat kunnen anderen toch ook." Tot nu toe werd de politie als vervanging gestuurd, maar die dreigt dat voortaan af te wijzen omdat ze er niet voor is opgeleid. Het leger mag niet staken.

Terreurproces lijdt onder stakingen

Stakingen beheersten gisteren ook de eerste dag van het proces in Brussel tegen de terreurcel die vorig jaar januari in Verviers werd opgerold. De rechter schorste direct bij aanvang om advocaten de gelegenheid te geven te overleggen met hun cliënten. Dat kon de afgelopen dagen niet door stakingen van cipiers.

De cel was deel van het netwerk dat ook voor de aanslagen in Parijs en Brussel verantwoordelijk is. De politie viel hun safehouse binnen waarbij twee terroristen werden gedood. Er werden wapens en springstoffen gevonden. Van de zestien verdachten verschenen er zes; een aantal zou in Syrië zitten. Na hervatting moest de rechter ook eerder stoppen omdat het Veiligheidskorps weigerde na 4 uur te werken vanwege een sociaal conflict met hun werkgever.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden