Probeert u mij te verleiden, mrs. Robinson?

Het been is van Linda ' Sue Ellen Ewing ' Gray, níet van Anne Bancroft. (Trouw)

Het nieuws van deze week heeft historische voorgangers. De Ierse premiersvrouw Iris Robinson heeft een befaamde voorgangster die ook op avontuur ging met iets jongs.

Ben, een schuchtere jongeman van 21, brengt een oudere vrouw, eega van de zakenpartner van zijn vader, thuis na een feestje. Ze schenkt hem een drankje in en zet een muziekje op. Hij gaat zich steeds ongemakkelijker voelen. „Weet je dat ik aan de drank was”, bekent ze. En even later: „Mijn man komt nog lang niet thuis.” Dan flapt Ben het eruit: „Mrs. Robinson, u probeert mij te verleiden. Ja, toch?”

Natuurlijk heeft hij het mis. „Dat was ik helemaal niet van plan. Maar ik voel me wel erg gevleid.” Ben biedt zijn verontschuldigingen aan voor de suggestie. Wie de film ’The Graduate’ kent – want daar is het een scene uit – weet hoe de plot zich ontwikkelt: Benjamin en mrs. Robinson krijgen een verhouding en belanden tussen de lakens.

Het is 1967 als ’The Graduate’ in roulatie gaat. De film van aankomend regisseur Mike Nichols is gebaseerd op een roman die Charles Webb eerder heeft gepubliceerd. De seksuele revolutie is halverwege de jaren zestig nog maar net begonnen. Net als het gebruik van de anti-conceptiepil, op dat moment hét symbool van de (seksuele) emancipatie van de vrouw.

’The Graduate’ is een satire op het holle sociale leven van de betere kringen in de buitenwijken van Los Angeles. Maar, zoals de titel al aangeeft, is het vooral ook het relaas van een jonge, net aan de progressieve Berkeley-universiteit afgestudeerde man, die zijn weg tracht te vinden. Ook seksueel.

De relatie van Ben met mrs. Robinson is een fase – één die voor de vrouw onfortuinlijk afloopt. Want haar jonge minnaar gaat er uiteindelijk vandoor met haar dochter, een leeftijdsgenote van Ben. Lichtelijk schokkend is de affaire tussen de adolescent en de vrouw, die zijn moeder kan zijn. Zelfs in de revolutionaire jaren zestig van Amerika. Die ongelijkheid wordt nog eens benadrukt door de jongeman bij zijn voornaam aan te duiden. De vrouw is consequent ’mrs. Robinson’.

Grappig is wel dat het leeftijdsverschil tussen de twee acteurs die de personages neerzetten, juist heel klein is. Dustin Hofmann moet in zijn eerste grote rol dan wel iemand van 21 jaar spelen, maar hij is in werkelijkheid 30. En Anne Bancroft vertolkt een vrouw van in de veertig, maar is in het echt pas 36.

Na het succes van de film gaat de relatie ook de planken op. Een keur van actrices is bereid uit de kleren te gaan, maar niet iedereen is een succes. Zo stelde een recensent bij Jerry Hall, een van de exen van Rolling Stone Mick Jagger: ’Acteren kan ze niet, maar ze heeft mooie benen’. Een verwijzing naar de scene waarin mrs. Robinson bevallig haar been richting Ben strekt, als ultiem wapen in de verleidingsstrijd.

Dat been schijnt in de film trouwens niet toe te behoren aan Bancroft, maar aan Dallas-ster Linda Gray (Sue Ellen Ewing). Gray eist het bezit van het been op in een interview, bij gelegenheid van haar bühne-debuut als mrs. Robinson.

Blijft de vraag waaróm er zoveel ophef komt over een vrouw die vreemdgaat en helemaal als dat met een (veel) jongere man gebeurt. Eenduidig zijn de antwoorden niet. Eén verklaring is: omdat het zo zelden in de publiciteit komt. Een mooie toetssteen is de Amerikaanse politiek. De afgelopen twaalf jaar zijn 24 politici aan de schandaal genageld. Slechts één ervan is vrouw. Natuurlijk gaan vrouwen vreemd, zeggen seksegenoten in de VS, maar ze doen het heel discreet. Ze slepen hun trofee niet rond, zoals mannen. En ze komen er doorgaans veel minder goed mee weg.

Een mooi voorbeeld van zo’n discrete verhouding is de vroegere Britse minister Edwina Currie. Jaren heeft ze een verhouding met partijgenoot en latere premier John Major. Pas in haar memoires komt het aan het licht en roept iedereen ’schande’. De Ierse mrs. Robinson mist discretie, dat is haar zwakheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden