Privacyregels geven criminelen vrij spel op woningmarkt

Een hennepplantage. Beeld ANP

Criminelen die voor duizenden euro’s sociale huurwoningen onderverhuren. Zogeheten spookwoningen die gesloten worden vanwege drugshandel. En corporatiewoningen die als vakantieovernachting te vinden zijn op de site van Airbnb. 

Daar is wat aan te doen, maar volgens corporaties en makelaars zit de privacywetgeving in de weg. De Tweede Kamer gaat er woensdag met deskundigen over in gesprek.

Volgens Hans van der Ploeg, directeur van makelaarsvereniging VBO, is de oplossing tegen woonfraude eenvoudig. Sterker, de oplossing bestond een paar jaar terug al. Samen met de gemeente Tilburg ontwikkelden makelaarsverenigingen VBO en NVM een ‘stoplichtconvenant’ om frauduleuze huurders op te sporen. Nog voor ze een huurcontract tekenden. Naam, adres en woonplaats van aspirant huurders werden gecheckt door justitie. Kwam eruit naar voren dat ze een crimineel verleden hadden, dan konden ze de woning op hun buik schrijven. Was er niks aan de hand, dan kregen ze de sleutels in handen. Een succesformule, zegt Van der Ploeg. Want schimmige huurders werden er sneller uitgevist.

“Maar kort geleden heeft de minister besloten dat zo’n convenant verboden is. Te privacygevoelig.” Frappant, zegt Van der Ploeg. Want verhuurders mogen vooraf wel loonstrookjes opvragen van potentiële huurders. Zelfs het checken van hun kredietwaardigheid is toegestaan. “Juist de criminele achtergrond mogen we dan weer niet nagaan. We willen fraude voorkomen, maar worden door de wetgeving beperkt in onze middelen. Ondertussen is de maatschappelijke schade wel heel groot aan het worden.”

Hennepkwekerijen en illegale prostitutie

Van der Ploeg doelt erop dat fraude met huurwoningen in het hele land voorkomt. Hij kan niet zeggen hoe groot het probleem precies is. “Ik heb geen cijfers, we zien het in de zuidelijke provincies, maar ook in de rest van Nederland.” Van der Ploeg weet van hennepkwekerijen in panden waar in de kamers twintig centimeter aarde ligt. Huurders boren een gat in de grond of muur om voor de meter water af te tappen. Door het hele pand hangen draden om stroom af te tappen en overal zijn afzuig­units om de warmte van de vele lampen af te voeren. “Dan zijn er nog de panden waarin drugs wordt verhandeld of illegale prostitutie plaatsvindt. Ondertussen willen verzekeraars de schade aan zo’n pand niet meer vergoeden, terwijl verhuurders vaak onschuldig zijn.”

Ook branchevereniging Aedes voor woningcorporaties ageert tegen de huidige privacywetgeving als het gaat om het bestrijden van woonfraude. Aedes spreekt van criminelen die momenteel vrij spel hebben op de woningmarkt. Samenwerkingen met de politie, gemeenten en zorgmedewerkers zijn opgeschort of verlopen moeizaam, schrijft de branchevereniging in een verslag aan de Tweede Kamer. Juist die samenwerkingen zijn van belang om grootschalige fraude te voorkomen. In de afgelopen anderhalf jaar spoorden woningcorporaties alleen al in de regio Haaglanden meer dan honderd fraudegevallen op. ‘Dan gaat het om professionele vervalsing van inkomstenverklaringen, loonstroken en uittreksels uit het BRP (red. Basisregistratie Personen)’, schrijft Aedes. 

Landelijk niveau

Ook de Amsterdamse corporatie Ymere spoorde onlangs criminele bendes op die sociale huurwoningen voor duizenden euro’s verhuurden aan woningzoekenden. Daarnaast zeggen Amsterdamse corporaties te kampen met illegale onderverhuur. Tussen de 16.000 en 18.000 corporatiewoningen zouden worden verhuurd aan mensen die er niet zijn ingeschreven, maakte de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties bekend aan Het Parool. 

De oplossing? Zowel de makelaars als corporaties willen landelijke regelgeving. Aedes wil meer kunnen uitwisselen met politie, justitie en de Belastingdienst, en het inkomen van aspirant huurders digitaal kunnen toetsen. VBO hoopt op de terugkeer van het convenant. Wellicht in een andere vorm, maar het liefst wel landelijk, zegt Van der Ploeg. Dan kunnen fraudeurs niet vluchten naar een andere stad als de regelgeving in hun woonplaats wordt aangescherpt. Wat als iemand onschuldig is en niet door de mangel wil worden gehaald? Van der Ploeg: “Als je niks hebt te verbergen is er niets engs aan het delen van je gegevens.”

Lees ook:

‘In mijn ogen heeft Airbnb Amsterdam enorm kwaad gedaan’

Duizenden woningen in Amsterdam worden onttrokken aan de woningmarkt omdat deze permanent worden verhuurd aan toeristen. Wethouder Ivens heeft er genoeg van.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden