Pritzker voor architect Utzon

De Deense architect Jürn Utzon (1918 Kopenhagen) krijgt dit jaar de Pritzker-prijs, de hoogste internationale onderscheiding voor architecten. De Deense architect is beroemd geworden met zijn ontwerp voor het operahuis van Sydney in Australië, dat als een reusachtige schelpenmassa aan de haven staat. Het Sydney Opera House was de voornaamste aanleiding voor de toekenning van de architectuurprijs.

De 84-jarige Utzon leeft al jaren teruggetrokken en laat zich zelden of nooit in het openbaar zien. Desalniettemin accepteert hij nog af en toe nieuwe opdrachten waarbij zijn zoon Jens Utzon als uitvoerend architect optreedt. Dat gold ook voor de restauratie van het inmiddels dertig jaar oude operahuis in Sydney, een renovatie die aanvankelijk bij vader Utzon grote bedenkingen opriep. Aanpassingen waren volgens het Sydney Opera House nodig om het gedateerde interieur dat negatief zou werken op de voorstellingen naar de eisen van de tijd aan te passen. Utzon was aanvankelijk tegen elke aanpassing van het gebouw, maar draaide bij toen zijn zoon poolshoogte kwam nemen. Zelf wilde hij zich beslist niet meer in Australië laten zien. De grote problemen bij de verwezenlijking van de nieuwbouw -het ontwerp van het Operahuis kende een voorgeschiedenis van 15 jaar waarin Utzon keer op keer bakzeil met zijn ideeën haalde- stonden hem nog vers voor ogen.

Het operagebouw van Sydney is lang niet het enige bekende gebouw dat Utzon heeft ontworpen. Zijn stijl houdt het midden tussen de koele esthetiek van de Fin Alvar Aalto en de helderheid van de Amerikaan Frank Lloyd Wright en wordt vaak omschreven als 'typisch Deens', dat wil zeggen helder, rekening houdend met de menselijke schaal en een esthetiek die voortkomt uit efficiënt gebruik van de middelen. Typerend voor het werk van Utzon is zijn omgang met organische vormen. Vandaar ook de verwijzingen naar de (mossel)schelpen in Sydney. Een vrij recent ontwerp van Utzon is in Esbjerg aan de westkust van Jutland gerealiseerd. Ook daar bouwde Utzon een operahuis dat zich leent voor uiteenlopende soorten voorstellingen en manifestaties. Het dak van de grote ontvangsthal wordt gedragen door zuilen die er uit zien als wijdvertakte bomen. Andere ontwerpen van Utzon zijn onder meer de stadsschouwburg in Zürich (Zwitserland), het Parlementsgebouw in Koeweit-stad en woningen in Kopenhagen en Herning in Denemarken.

De Pritzker Architectuurprijs is een iniatief van de Hyatt Stichting in Los Angeles en werd voor het eerst uitgereikt in 1979. Aan de onderscheiding is een geldbedrag van 100000 dollar (94000 euro) verbonden. In 2000 ging de prijs naar de Nederlander Rem Koolhaas.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden