Prince (1958-2016): de eerste, echte supersterren sterven uit

Popicoon Prince overleed donderdag op 57-jarige leeftijd. Beeld epa

De hemel huilt paarse tranen. Totaal onverwacht kwam vandaag het nieuws dat Prince is overleden. Welk nummer moesten we draaien, bij het heengaan van weer zo'n icoon? 'Purple Rain'? 'Raspberry Beret'? 'When Doves Cry'? Of toch het toepasselijke 'Nothing Compares 2U'?

De mogelijkheden zijn legio - Prince was immers, met dik veertig studioalbums, één van de productiefste popsterren van zijn tijd. En wat maakte hij, naast al die smoezelig vette funk met hitsig verleidelijke falset, prachtig droevig smekende nummers. Zo toepasselijk, bij zulk onverwacht nieuws.

Want wederom is een superster heengegaan, na het overlijden van David Bowie. Eentje die, net als Bowie, de soundtrack verzorgde van de beste jaren van zo velen. Michael Jackson, Lou Reed, Bowie, en nu Prince - de eerste, echte supersterren sterven definitief uit. Net als hen was Prince naast muzikant een fenomeen, door niet alleen al die geweldig grote hits, maar ook zijn ongrijpbaarheid in optredens, en zijn verhouding met de muziekindustrie.

Muziekkluizenaar
Zeker de laatste jaren was Prince uitgegroeid tot muziekkluizenaar. Zijn lichaam werd donderdagavond Nederlandse tijd gevonden in Paisley Park, het van de buitenkant non-descripte muziekcomplex, even buiten de suburb Chanhassen, Minnesota. Daar woonde en werkte hij, en gaf Prince soms verrassingsoptredens voor omwonenden, om nieuw materiaal op te testen. Want dat bleef maar komen - in Paisley Park had Prince zijn eigen muziekparadijs gesticht.

Prince werd in 1958 te Minneapolis geboren als Prince Rogers Nelson - de jongen was vernoemd naar het jazzcombo waarin zijn vader speelde. Op jonge leeftijd gingen zijn ouders uit elkaar, maar het muziekgen van zijn vader moet op hem zijn overgegaan.

Op de piano die zijn vader achterliet schreef de zevenjarige Prince zijn eerste muziek. Eind jaren zeventig produceerde hij zonder succes verschillende eerste demo's, tot hij een platencontract kreeg bij Warner, die in 1978 zijn debuut 'For You' uitbracht. Zijn eerste succes volgde een jaar later, met het album 'Prince' en vooral de hit 'I Wanna Be Your Lover'. Het nummer met de suggestieve tekst zette de toon: Prince werd berucht om de verholen - of niet zo verholen - seksuele toespelingen in zijn muziek.

Beeld afp

MTV-symbolen
Begin jaren tachtig volgden zijn grootste hits, die hem tot superster katapulteerden. In 1982 verscheen '1999', dat met het gelijknamige nummer wordt gezien als doorbraakalbum. Twee jaar jaren volgde meesterwerk 'Purple Rain', waarbij hij voor het eerst naar zijn band als The Revolution verwees. Het nummer hoorde bij een film met Prince in de hoofdrol, en zijn muzikale succes ervan is niet los te zien van de bijbehorende videoclip. Prince begreep de kracht die uitging van beeldcultuur, met fans die hem imiteerden met dat paarse jasje en die krullende kuif. Net als Madonna en Michael Jackson werd hij één van de eerste MTV-symbolen.

Maar zulk artistiek succes zou de zanger niet meer evenaren, ook niet met The New Power Generation die hij vormde in 1991, of na zijn naamsverandering in 1993. Het succes van 'Purple Rain' had er intussen voor gezorgd dat hij midden jaren tachtig zijn eigen platenlabel kon beginnen - Paisley Park Records - deels gefinancierd door Warner, die wel de distributierechten behield. Mavis Staples, George Clinton en Sheila E. werden de eerste protegés wiens carrières Prince een boost gaf.

De relatie met platenmaatschappij Warner was al niet bepaald hecht, door geruzie over welke singles wanneer moesten worden uitgebracht, maar in 1993 botste hij pas echt met Warner toen hij bij publieke optredens met dikke zwarte stift het woord 'SLAVE' op zijn gezicht had gekalkt. Hij voelde zich uitgebuit, en wilde van zijn contract af - onder andere door het snel achterelkaar uitbrengen van oud restmateriaal als nieuwe albums, en door zijn naam te veranderen in het onuitspreekbare liefdessymbool, en later weer in TAFKAP - The Artist Formerly Know As Prince. Hij redeneerde dat hij alleen bij Warner getekend stond onder de naam Prince.

Onvermoeibaar en overweldigend
Uiteindelijk vocht hij zich vrij bij Warner, om bij een hele trits platenmaatschappijen muziek uit te brengen. Tot ieders verbazing keerde hij in 2014 terug bij Warner om in één keer twee platen uit te brengen, waarvan eentje met zijn vrouwenband 3rd Eye Girl. Daarbij verkreeg hij wel eindelijk zijn rechten op al zijn muziek - dat hem weer in staat stelde om vorig jaar zijn gehele catalogus van de meeste streamingdiensten af te halen en alleen nog muziek uit te brengen via Tidal.

Ondertussen behaalde hij nooit meer het commerciële of artistieke succes van zijn hoogtijdagen in de jaren tachtig. Maar hij dacht niet aan stoppen, waarom zou hij - want ondertussen bleef hij wel al die jaren zijn reputatie als onvermoeibaar en overweldigend performer volhouden.

Beeld anp

Of dat nou de drie uur lange, nachtelijke verrassingsoptredens in de Melkweg waren (in 2011), of het onverwachte opkomen tijdens de openingsshow van Larry Graham tijdens North Sea Jazz in 2013, of de het nachtconcert in 1995 te Paradiso - nadat hij eerder die avond al een lange show in de Brabanthallen had gegeven. Zelden was Prince te beroerd om nét dat beetje extra gas te geven op het podium - in Nederland culminerend in zijn laatste imponerende concert in de Ziggo Dome met 3rd Eye Girl, in mei 2014.

Hij zou weer terugkomen naar Nederland, afgelopen december. In Carré wilde hij iets uitproberen wat hij nog nooit had gedaan - spelen zonder plan, zonder setlist, zonder band, met alleen een piano en zichzelf. Hij was ervan overtuigd dat het een succes zou worden.

Muziek was altijd het antwoord
Illustratief voor de teruggetrokken persoon Prince was de zeer exclusieve persconferentie die hij als promotie voor die tournee gaf. Vijf Europese journalisten waren uitgenodigd om op stel en sprong naar Minnesota te vliegen. Prince wilde praten. In Nederland was NRC Handelsblad de gelukkige - The Guardian, Le Monde en El Pais waren andere genodigde kranten.

De journalisten werden in een muziekzaaltje in Paisley Park eerst getrakteerd op een privéconcert door één van de protegés van Prince. Later bleek de artiest zelf al verscholen in het duister in de hoek de journalisten te bekijken, voordat hij zelf op het podium plaatsnam, om vragen te beantwoorden. Wilde hij niet ingaan op een vraag? Dan speelde hij gewoon een riedeltje als omtrekkende beweging.

Want muziek was altijd zijn antwoord. De shows in Carré gingen niet door, in de nasleep van de terroristische aanslagen in Parijs. Nu zal hij nooit meer terugkomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden