Prille Turkse liefde voor Iran

De Iraanse president Mahmoed Ahmadinejad bezoekt vandaag Turkije. Dat zoekt economisch gewin, maar vreest Amerika’s reactie.

Economie is belangrijk voor Turkije, maar de steun van Amerika ook. Met het officiële bezoek van de Iraanse president Ahmadinejad, die in Istanbul een gasdeal moet bezegelen, zet Turkije dat laatste op het spel. Econoom Murat Kemal: „Turkije neemt zo afscheid van het Westen. We hebben kort geleden ook de Syrische president Bashir Assad ontvangen, ook al een vijand van Amerika. Ik denk dat de VS, maar ook Israël, zeker zullen overwegen of ze nog steeds geavanceerde wapentechnologie willen verkopen aan een land dat vriendschappelijke betrekkingen onderhoudt met een vijand.”

Zullen de Verenigde Staten Turkije op de zwarte lijst zetten vanwege de verbeterende relaties van Turkije met zijn ’lastige’ buurlanden? Het was immers president George Bush die Iran als de grootste bedreiging voor het Westen bestempelde.

„Wat Turkije doet is erg riskant. De voordelen die men wil behalen, wegen niet op tegen het gevaar van het verlies van de steun van de VS”, zegt Tulin Daloglu, die voor Amerikaanse en Turkse kranten schrijft. Ze legt uit: „Turkije krijgt hulp van de VS in de strijd tegen de PKK. Amerika steunt ons ook met het EU-proces. Het is simpelweg niet slim om het machtigste land ter wereld tegen je in het harnas te jagen. Het enige waar dit bezoek goed voor is, is dat Ahmadinejad een kleine overwinning behaalt op Amerika.”

Alle kritiek laat de Turkse leiders voorlopig echter koud. Vorig jaar tekende de Turkse minister van energie een contract met zijn Iraanse collega om Turkmeens aardgas in een pijpleiding via Turkije naar Europa te vervoeren. De leiders van de regerende AK-partij herhalen bij iedere gelegenheid dat de handel van Turkije met buurlanden zorgwekkend klein is. Turkije doet voor het grootste deel zaken met de EU-landen.

Politicologe Nuray Mert kan zich wel vinden in het standpunt van de AKP: „Turken worden bang gemaakt voor Iran, omdat dit land zijn regime naar Turkije zou willen exporteren. Degenen die voor dit gevaar waarschuwen hebben geen bezwaar tegen goede betrekkingen met Saoedi-Arabië. Het gaat er om dat ze de twee landen tegen elkaar willen ophitsen. Het belang van beide landen is echter dat ze allebei rijk en machtig worden. Als het ene land rijk wordt is het alleen maar goed voor het andere. Daarom is het goed dat de betrekkingen verbeteren.”

De vorige Turkse president Ahmet Necdet Sezer zou de omstreden Iraanse president nooit hebben ontvangen. Bij het streng seculiere deel van de Turkse bevolking bestaat een sterke argwaan tegenover het buurland. Sezer was hun overtuigde voorman. De nieuwe president Abdullah Gül, zelf met islamistische roots, heeft echter geen bezwaar tegen goede relaties met Iran.

Opvallend is wel dat de seculieren, onder wie de belangrijke oppositiepartij CHP, geen bezwaar lijken te hebben tegen de komst van Ahmadinejad. De reden hiervoor is waarschijnlijk het anti-Amerikanisme, dat de laatste jaren veel terrein heeft gewonnen onder de seculieren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden