Prikkeldraadfabrieken onder vuur na levering aan Hongarije

Hongaren dichtten de grens tussen hun land en Servië. Beeld epa
Hongaren dichtten de grens tussen hun land en Servië.Beeld epa

Om de grens met Servië af te sluiten, bestelde Hongarije in augustus bijna negenduizend rollen 'scheermesdraad'. Een order goed voor honderdduizenden euro's, maar eveneens een heikel onderwerp nu de leveranciers van het prikkeldraad mikpunt worden van verontwaardiging. Duitse bedrijven leveren al niet meer.

Wie Hongarije binnen wil, kan er inmiddels niet omheen. De ruim 150 kilometer lange grens van het land met Servië is afgesloten door een netwerk van hekken en scheermesdraad. Op foto's was te zien dat Hongaren de afgelopen weken de grens handmatig dichtten, de een met een geblokte trui, een ander met een militair petje op zijn hoofd. Ook gevangenen werden ingezet, bleek vorige week. Handschoenen beschermden de handen tegen de vlijmscherpe mesjes van het prikkeldraad.

Het prikkeldraaddebat begon in juni, toen de Hongaarse premier Victor Orbán aankondigde de grens tussen zijn land en Servië af te sluiten met een hek van drie meter hoog, beveiligd door rollen scheermesdraad. Een goudmijn voor leveranciers, die per rol tussen de vijftien en dertig euro konden vragen. Op elke rol zit zo'n acht tot tien meter draad, afhankelijk van de kwaliteit (en de mate waarin de rol wordt uitgerekt).

Vandaag werd duidelijk dat er ook een hek komt tussen Hongarije en Kroatië, over een afstand van 45 kilometer. Deze grens moet voor het weekend nog met twee of drie rollen scheermesdraad op elkaar worden beveiligd, aldus Orban. Als tijdelijke noodoplossing die snel kan worden gerealiseerd, voordat een hekwerk de afsluiting definitief moet bezegelen.

Het scheermesdraad is de nieuwe versie van het oeroude prikkeldraad. Het is bijna onbreekbaar, lichter, eenvoudiger te verpakken en scherper. De mesjes zijn 22 millimeter lang, en 15 millimeter breed. Wie daarin blijft vastzitten en daarna probeert los te komen, snijdt zichzelf nog dieper. Bij de verkoop wordt daarom ook gewaarschuwd: het prikkeldraad kan dodelijk zijn.

Ook soldaten werkten mee om de grens te versperren. Hier beveiligt een soldaat een rol scheermesdraad Beeld epa
Ook soldaten werkten mee om de grens te versperren. Hier beveiligt een soldaat een rol scheermesdraadBeeld epa

Spaanse hoon

Vooral dat laatste doet de publieke opinie in Europa omslaan. Dat merkte de Spaanse verkoper European Security Fencing (ESF), naar eigen zeggen 'specialist in passieve veiligheid', maandag, toen het op social media de hoon van Spanje over zich heen kreeg na een euforische tweet over de verkoop van een grote partij prikkeldraad aan Hongarije. Bij de foto stond de tekst: "Van hier naar de rest van Europa. 100 procent van het prikkeldraad in Europa komt uit onze fabriek."

De reacties op dat twitterbericht waren niet mals. Er kwamen vele foto's binnen van vluchtelingen die zichzelf hadden gesneden aan de scheermesjes. Kledingstukken die aan die mesjes bleven hangen toonden volgens de twitteraars de wanhoop van vluchtelingen in hun poging Europa te bereiken. Dat ESF ook leverde aan Spaanse enclave Melilla in Marokko, en dat de versperring daar eerst was weggehaald vanwege de vele verwondingen, deed de leverancier ook geen goed. Het Twitteraccount van het bedrijf is inmiddels uit de lucht gehaald.

Een screenshot van de tweet van leverancier ESF. Het account werd niet veel later verwijderd. Beeld Screenshot, bron: eldiario.es
Een screenshot van de tweet van leverancier ESF. Het account werd niet veel later verwijderd.Beeld Screenshot, bron: eldiario.es

Het morele aspect dat aan de verkoop van prikkeldraad vasthangt, deed Duitse leveranciers besluiten niet te leveren. Het Duitse Mutanox trok zich uit de gunning terug, zo vertelde een woordvoerder woensdag aan het Duitse Die Welt. "Ons prikkeldraad moet criminele daden verhinderen", aldus de woordvoerder. "Als kinderen en volwassenen vluchten, dan is dat niet crimineel. Daarom hebben we uiteindelijk geen bod gedaan."

Ook een andere Duitse fabrikant, die anoniem wilde blijven, zei tegen Die Welt een zending niet te leveren, ook al diende dat bedrijf wel een offerte in. "Het moest allemaal snel gebeuren en de vraag was onduidelijk. Uiteindelijk zijn we blij dat we de deal niet hebben gesloten. Kinderen, gevangen in draad, dat is een schande."

Het prikkeldraaddebat zal vermoedelijk in Europa niet zo snel luwen. Ondertussen heeft Hongarije een nieuwe partner gevonden die wel scheermesdraad wil leveren. Dit bedrijf, uit China, zal zich voorlopig in de handen wrijven. Hongarije heeft namelijk ook plannen om (een deel van) de grens met Roemenië te voorzien van een versperring met scheermesdraad.

Een vluchteling probeert door een gat in het prikkeldraad te kruipen. Er hangen jassen om anderen te beschermen tegen de vlijmscherpe mesjes. Beeld epa
Een vluchteling probeert door een gat in het prikkeldraad te kruipen. Er hangen jassen om anderen te beschermen tegen de vlijmscherpe mesjes.Beeld epa
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden