Prijzen omhoog, klanten weg

Kosten levensonderhoud Bonaire zijn het afgelopen jaar aanzienlijk gestegen

REPORTAGE | JANITA MONNA | BONAIRE

"Eieren!" De eigenares van Bo Toko wijst naar de doos op de toonbank. "Díe zijn duur geworden. Twee jaar geleden kostte zo'n grote doos nog geen 2 Antilliaanse guldens. Nu ruim 3 dollar. En brood? Ze laat de prijslijst van de leverancier zien. "Voor een casino bruin betaal je 1,65 dollar. Vroeger ook, maar toen in guldens."

Sinds Bonaire in 2010 een bijzondere gemeente van Nederland werd, er een nieuw fiscaal stelsel kwam en de Antilliaanse gulden werd vervangen door de Amerikaanse dollar, is het leven duur. Dat vinden ook de klanten en eigenaresse Gwendoline Alberto van de kleine buurtwinkel Bo Toko. Prijzen zijn een op een overgezet van gulden naar dollar, is het algemene gevoel. "Als ze dat nu ook met de salarissen hadden gedaan, was er geen probleem geweest", zegt een van de klanten.

De kosten voor levensonderhoud zijn het afgelopen jaar op Bonaire flink gestegen. Gemiddeld met zo'n 6,5 procent, bevestigt een recent onderzoek naar de koopkracht op de zogeheten Bes-eilanden (Bonaire, Sint Eustasius en Saba), uitgevoerd in opdracht van de ministeries van binnenlandse zaken en financiën.

De overgang van de Antilliaanse gulden naar de dollar heeft een zeker prijsopdrijvend effect gehad - 1,12 dollar werd afgerond naar 1,15 dollar. Maar de nieuwe munteenheid kan niet de enige oorzaak zijn; al was het maar omdat winkeliers vanaf een half jaar voor en tot een half jaar na de transitie de prijzen van hun producten zowel in guldens als in dollars dienden te vermelden.

Eerder zou de oorzaak liggen bij de wereldwijde stijgingen van kosten voor voedsel, grondstoffen en brandstof, waarbij gestegen transportkosten direct doorwerken in de prijzen. Foute toepassing door ondernemers van de nieuwe belasting abb (algemene bestedingsbelasting, een soort btw) zou een andere oorzaak zijn. De lokale overheid had met prijsbeleid de prijzen van basisbehoeften als rijst en meel kunnen reguleren, maar van die mogelijkheid is geen gebruik gemaakt.

Een inwoner van Bonaire verdient gemiddeld 1400 dollar per maand. Door de invoering van het nieuwe belastingstelsel zijn veel mensen erop vooruitgegaan. Dat had in principe de prijsstijgingen en daardoor koopkrachtdaling moeten opvangen, zo stelt het rapport. Ook uitkeringen als AOV, AWW en de onderstand (bijstand) zijn flink verhoogd.

Inkomens van kleinere ondernemers zijn sinds 2011 onder druk komen te staan. Ook bij Bo Toko, een van de vele minimarkets op het eiland, gaan de zaken niet goed. Het winkeltje met brood, melk en groenten in blik, kunstnagels, shampoo en beltegoed in het assortiment, koopt producten in via grotere supermarkten op het eiland. Ook worden via tussenleveranciers goederen uit Curaçao geïmporteerd.

Hoge prijzen elders noopten eigenaresse Alberto de spullen in haar eigen winkel duurder te maken. Met als gevolg dat haar klanten - vooral mensen uit de buurt - allemaal een beetje minder kopen.

Ook de oudere dame, die samen met haar man moet rondkomen van 500 dollar. Ze is blij dat ze af en toe op rekening kan kopen, want ze weet niet hoe ze anders haar boodschappen moet betalen. "Tur kos ta hopi mas karo", zegt ze. "Alles is veel duurder geworden."

De andere klanten beamen dat. Een van hen heeft besloten niet meer om te rekenen. "Ik zet mijn verstand op nul als ik de prijzen zie. Maar ik koop wel bewuster."

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden