Prijswinnaar Michiel Borstlap heeft als pianist veel in huis

AMSTERDAM - Michiel Borstlap heeft wat te vieren. Een paar weken geleden mocht hij in de Amerikaanse hoofdstad Washington de prestigieuze compositieprijs van het Thelonious Monk Institute of Jazz in ontvangst nemen voor zijn inzending 'Memory of Enchantment'.

Het stuk werd er voor het oog van de natie - televisiestation ABC zond de feestelijke uitreiking uit op prime time! - vertolkt door niemand minder dan pianist Herbie Hancock en saxofonist Wayne Shorter. Het werd naar verluidt nogal kleurloos. Maar wat maakte dat nog uit: Borstlaps naam was immers gemaakt en hij kreeg daar ook nog een cheque bij van tienduizend dollar (¿ 17.400).

Een feestje bij terugkomst in Nederland lag voor de hand. Niet in Utrecht, waar de pianist woont, maar in het Amsterdamse BIM-huis, werd woensdag een concert ingelast van het Michiel Borstlap Trio met als gast saxofonist Yuri Honing. De laatste moest er wel bij zijn. Samen met Honing op sopraansaxofoon had Borstlap immers zijn prijswinnende compositie van de zomer gespeeld op het North Sea Jazz Festival. Het was die opname die hij had ingezonden naar de Composers Competition van het Thelonious Monk Institute of Jazz. Dezelfde uitvoering opent overigens de in allerhaast uitgebrachte, maar niet voor de verkoop bedoelde, mini-cd van White House, de nieuwe elektrische groep waarin Borstlap en Honing samenspelen met basgitarist Boudewijn Lucas en drummer Joost Lijbaart.

Geen toespraken

In het voor een doordeweekse dag verrassend goed bezette BIM-huis werd vreemd genoeg geen woord vuil gemaakt aan de prijs. Er was geen spreekstalmeester, niemand hield een praatje en het duo speelde 'Memory of Enchantment' zonder dat Borstlap, die de meeste nummers keurig aankondigde, ook maar iets zei over het feit dat hij er de Nederlandse fiscus met een flink bedrag mee had verblijd.

De geheel akoestische versie die het duo ten beste gaf van 'Memory of Enchantment' overtuigde mij een stuk meer dan de elektrische die de prijs won en die op cd valt te beluisteren. De synthesizer die Borstlap daarin speelt, maakt er een vaag, doelloos geheel van, dat in ieder geval mij niet kan bekoren. Met Borstlap aan de piano verdwijnt die vage stemming nagenoeg geheel en wint de muziek aan kracht. Vreemd is wel dat het stuk erg doet denken aan die van de Noor Jan Garbarek, al komt dat vooral door Honings lyrisch gespeelde sopraansaxofoon. Maar beide hebben dezelfde dromerige, ontspannen sfeer.

Zelf legt Borstlap de link eerder bij de vele duetten die Joe Zawinul en Wayne Shorter in de jaren zeventig speelden in hun groep Weather Report. “Toen ik het stuk een jaar geleden schreef, was het eigenlijk bedoeld als een soort ode aan hen. Een duet spelen lijkt misschien eenvoudig, maar is hartstikke moeilijk. Het is ontzettend lastig om te improviseren zonder akkoordenschema's, maar toch ook niet geheel vrij. Dat vergt buitengewoon goed luisteren. Als ik een akkoord speel, waar Yuri buiten treedt, moet ik een akkoord vinden dat daarbij past. Maar dan moet Yuri weer horen wat ik speel, om adequaat te kunnen reageren. Dat vind je niet in de jazzmuziek van voor 1965. Wel in de muziek daarna en zeker in die van Weather Report.”

Hij erkent dat het publiek hem voornamelijk kent als akoestisch pianist in zijn sextet en in groepen van anderen, maar zegt thuis voor zichzelf ook altijd allerlei elektrische keyboards te hebben bespeeld. White House is ook een direct uitvloeisel van zijn interesse in dat elektrische geluid. “We bestaan nu een jaar, maar we hebben tot dusver alleen gerepeteerd en nog geen concerten gegeven. Eind deze maand gaan we de studio in; de cd komt uit in maart. Dan ook geven we onze eerste concerten.”

Hij noemt de muziek die hij met White House voorstaat nadrukkelijk elektrische jazz en geen fusion. “Voor mij is fusion meer de bullshit-muziek die groepen als Steps Ahead en Incognito brengen. De muziek die ik met White House maak, blijft jazz, maar dan met elektrische instrumenten. De soli zijn dezelfde, maar de ondergrond is anders, al zijn er ook allerlei andere invloeden.”

Hij verwacht wel dat er mensen zullen zijn, die zich laten afschrikken door de elektriciteit in White House. “Maar voor ons is het vooralsnog heel spannend. Wij komen uit de Miles Davis-hoek. Daar kwamen we platen tegen als 'Bitches Brew', 'Water Babies' en 'Silent Way', met musici als Joe Zawinul en John McLaughlin - net zulke sterren als Art Tatum, Hancock en Monk. Zawinul vind ik een waanzinnige pianist.”

Dat Zawinul, die tegenwoordig het Zawinul Syndicate leidt zonder Wayne Shorter, zich vooral heeft toegelegd op synthesizers, komt volgens Borstlap omdat hem de klankmogelijkheden van die instrumenten wel aanspraken, en omdat hij het avontuur opzocht. “Zelf vind ik het ook leuk om allerlei eigen soundjes te verzinnen. Er zitten beslist nadelen aan synthesizers, maar ook veel voordelen. Samplers gebruik ik in White House ook. Niets verfijnd. Het is een eenvoudig, portable apparaat. Maar ik kan er leuke dingen mee doen.”

In het BIM-huis kwamen er geen synthesizers en samplers aan te pas. Borstlap maakte weliswaar niet duidelijk wat er nu zo bijzonder is aan zijn prijswinnende 'Memory of Enchantment', hij liet wel horen dat hij als pianist veel in huis had en dat hij met zijn trio en kwartet vanuit de jazztraditie behoorlijk in het heden vertoeft.

Eigen stukken van de pianist en van anderen, waaronder een complex nummer als Dave Hollands 'Dreams of the Elder' en het pakkende 'Blue Thing' van Branford Marsalis-drummer Jeff 'Tain' Watts, lieten een groep horen die goed was ingespeeld en geïnspireerd de diverse thema te lijf ging. Niks vaag of doelloos. Deze groep weet wat hij wil. En liet dat ook horen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden