Prijskaartjes

Ik word altijd een beetje lacherig van mensen die me komen vertellen hoeveel iets nu eigenlijk kost. Eigenlijk. En dan hebben ze het natuurlijk niet over de prijskaartjes op goederen maar over de verborgen kosten van onstoffelijke, maatschappelijke verschijnselen.

Ik snap best dat ze op een ministerie zo nu en dan willen peilen hoeveel de Nederlander per jaar kwijt is aan ziekenhuizen en bejaardenflats en wat we per persoon, baby of bejaarde, neertellen voor een Apache-gevechtshelikopter, maar als retorisch argument in een maatschappelijk debat werkt het vooral op mijn lachspieren. De gedachte van de overtuigers is zeker dat het belangrijkste orgaan van de mens zijn portemonnee is en dat wie niet horen wil het daar maar in moet voelen. Je proeft er ook een verwaterde vorm van marxisme in die zegt dat alles economie is.

Enfin, zo nu en dan komen er dus lui langs die ons de werkelijke kosten van alles komen openbaren. En zoals met alles heb je verwerpelijke rekenaars en goedbedoelende sommenmakers. Zo wilde Geert Wilders ons een paar jaar geleden precies voorrekenen hoeveel de aanwezigheid van allochtonen of asielzoekers of Marokkanen ons precies per persoon kostte, ik ben de details vergeten maar ik heb de uitslag, als die er al was, direct met een prop in de prullenbak gegooid.

Onlangs liet de Stichting Eindspel Tabak , anti-rooklobby, onderzoek doen naar de werkelijke kosten van het roken. Uitslag: ergens tussen de 21,2 en 43,2 miljard per jaar. Vooral die tweetjes achter de komma frapperen, zulke enorme marges en dan toch een precies decimaaltje. Ongeveer tweeduizend euro per Nederlander, rokend of niet, per jaar. Kosten van extra gezondheidszorg, werkverlet door vroegtijdig sterven, wegstrepen tegen baten door minder uitbetaalde AOW etc.

Werd ik van mijn stoel geblazen door die tweeduizend euro weggegooid geld, want ik rook niet en heb er dus alleen nadeel en verdriet van? Geenszins. Alles kost nu eenmaal geld, mompelde mijn brein tevreden bij het zoveelste harde bewijs. Als ik op weg naar de brievenbus door de buurman wordt aangesproken ben ik al gauw een kwart uursalaris kwijt waarvoor ik niks terug krijg, of heeft hij misschien de gouden tip voor de rest van mijn leven? Loopt de ketting van mijn fiets dan betekent dat behalve de fietsenmakerskosten ook dat ik ergens te laat kom en cruciale informatie mis waardoor ik volgende keer langer aan een artikel moet schrijven. De hele dag door rinkelt ergens een kassa. Deze column die me natuurlijk ook wat geld oplevert kost de maatschappij misschien wel meer dan ze eigenlijk wil betalen. Hebt u misschien een dubbeltje over voor mijn stukje?

Een rookvrije maatschappij lijkt me prima maar de tweeduizend euro die het me gaat schelen wordt vast wel weer opgestookt aan een andere menselijke zonde waarvan we de precieze kosten niet precies weten. Nicotinekauwgum bijvoorbeeld, vermenigvuldigd met kinderarbeid bij daarvoor benodigde grondstoffen minus toegenomen taartconsumptie waar de economie weer van profiteert. Gooi die tweeduizend euro maar in mijn pet.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden