Opinie

Pretentieloze maar bezielde 'Indiaan'

Het is allemaal net echt. Twee identieke huisjes op de speelvloer, de een met een ordinair snerpende drukbel, de ander met een zachte ding-dong. Bewoners met hun dagelijkse beslommeringen, verveling en gekift.

Het is allemaal net niet echt. De huisjes zijn overduidelijk prefab, ongewoon proper, teveel decor. De tijd verglijdt in anderhalf uur van ochtend naar avondschemer. Van buitenaf gedirigeerde muziek verleidt iemand tot zomaar een privé-playbackshowtje. Zwakzinnige Arno zwiert met zijn speelgoedaapje soepel op Mozart.

In 'Allemaal Indiaan', coproductie van Victoria en Les Ballets C. de la B., laten de Vlaamse theatermakers Alain Platel en Arne Sierens een ragfijne mengeling zien van rauw realisme en hunkerende schijn. Dat geeft de voorstelling ziel. Een telefoontje in het Engels wordt al gauw een 'naar New York' als een hedendaagse 'naar Moskou'-echo van Tsjechovs 'Drie Zusters. Gekissebis om een weggelopen poes, Aïda mondt uit in een gloedvol gemimede opera-aria. Een rondslingerende microfoon is voor asielzoekster 'Kosovo' een dankbaar medium voor een dromerig opgesomde spoorroute.

De samenhang tussen alle losse scènes zit 'm in de gezamenlijke onvrede met het alledaagse bestaan en de onmogelijke droom dat te ontvluchten. Hoe dichter scènes tegen de werkelijkheid aanschuren

Platel en Sierens werken voornamelijk met uit bedoelde milieu's geplukte amateurspelers hoe wranger het effect. Een suïcidaal jongmeisje aan de dakgoot, terwijl een buurvrouw als voorlopig redmiddel een bezem onder haar blote voeten houdt: dat is intreurig en oerkomisch. Net zoals het beeld van de uit huis gezette hysterische zus, met klapstoel en krantenbak in het steegje tussen beide huizen gesetteld, terwijl broerlief vanaf het dak dreigt haar onder te pissen maar dat nalaat uit angst dat de buurt z'n naaktheid ziet.

De rommelige zooi is door de makers met grote zorg gecomponeerd, wat aan de belichting en vooral de ritmisch ingebrachte muziekfragmenten is te merken. Die vormen de hartslag van de voorstelling. Ook in dat opzicht is 'Allemaal Indiaan' een waardig sluitstuk van de trilogie over het volksleven, die Platel en Sierens vijf jaar geleden spectaculair begonnen met het huiskamerdrama 'Moeder & Kind' en een jaar later vervolgden met het in een botsautootjestent spelende 'Bernadetje'. Na de Belgische première van 'Allemaal Indiaan' afgelopen november en een volgende grote stedentournee in Europa wist Holland Festivaldirecteur Ivo van Hove dus wel wat hij binnenhaalde als uitsmijter van zijn 'toptheater van de lage landen'.

Sprankelend pretentieloos theater, een must voor in elk geval wie de eerste twee delen heeft gemist. Dat hiermee de trilogie wordt beëindigd lijkt me overigens een verstandige beslissing, want bij de derde keer is het overrompelende effect van deze theaterformule wel aan het vervagen, en dreig je je te gaan ergeren aan de onverstaanbaarheid van veel teksten. Ook daarin is de voorstelling een erg authentieke weergave van een volksbuurt. Al heb je hier bij het Holland Festival dan het voordeel van een (Engelse) boventiteling.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden