Presidentiële tranen: we zagen ze vaker

Tijdens een toespraak over wapenwetgeving kreeg president Obama het dinsdag te kwaad. Denkend aan de slachtoffers van schietpartijen begon hij te huilen. Hoe normaal zijn tranen bij een Amerikaanse president?

Was het echt huilen? Of vocht George Washington op 30 april 1789 slechts tegen zijn emoties? Volgens getuigenissen had hij in elk geval de tranen in zijn ogen kort nadat hij op een balkon in New York was geïnaugureerd als eerste president van de Verenigde Staten. Wat Washington raakte, is voorstelbaar. Een zware onafhankelijkheidsstrijd lag achter hem. De nabije toekomst beloofde nog veel lastigs. Het enthousiasme van de toegestroomde burgers zal hem ook niet ongemoeid hebben gelaten. Ze juichten en schreeuwden: "Lang leve George Washington, de president van de Verenigde Staten."

Hoe invoelbaar tranen ook mogen zijn, leiders horen zich eigenlijk groot te houden. Op een ultiem historisch moment als dat in 1789 kan het... misschien.

Ook in Nederland zijn we niet zo gewend aan politici die hun emoties de vrije loop laten. Tweede Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg die het te kwaad kreeg en wegliep na kritiek op haar functioneren van CDA-fractievoorzitter Sybrand Buma staat nog op ieders netvlies. Staatssecretaris Elske ter Veld (PvdA) moest huilen, toen ze in 1993 door haar eigen fractie tot aftreden werd gedwongen. De oneliner na afloop was tamelijk briljant: "It's my party and I cry if I want to." VVD-leider Hans Wiegel brak tijdens een verkiezingsdebat in 1982 toen een pensioen voor weduwnaars ter sprake kwam. Hij had kort daarvoor zijn eerste vrouw verloren bij een auto-ongeluk. Zo zijn er nog wel een paar gevallen uit de laatste decennia, maar het gebeurt zo weinig, dat elk voorval nieuws is.

In de Amerikaanse machocultuur is het huilen van vooraanstaande leiders nog wat bijzonderder. In het geval van de president van de Verenigde Staten komt daar nog bij dat hij commander in chief is, opperbevelhebber van het leger. De supermacht van de wereld hoort kracht uit te stralen. Tekenen van zwakte kunnen worden uitgebuit door potentiële vijanden.

Abraham Lincoln huilde in 1861 bij het horen van het nieuws dat zijn voormalige tegenstrever Stephen A. Douglas was overleden. Hoe vaak ze het ook oneens waren geweest, het belang van de strijd tegen het opstandige Zuiden hadden ze allebei gezien.

Zelfs notoire houwdegens verliezen soms de controle over hun emoties. Dwight D. Eisenhower zou pas in 1952 namens de Republikeinen president worden. In 1944 was hij nog de grote leider van de geallieerde troepen in Europa. Een dag voor D-day nam hij afscheid van de mannen die Normandië op de Duitsers moesten veroveren. Tussen de mannen zelf hield hij zich nog sterk, maar later bij een saluut aan een opstijgend vliegtuig stonden de tranen in zijn ogen. Alles was tot in de puntjes voorbereid, maar mede daardoor was duidelijk dat velen de eerste uren niet zouden overleven. Zeker twee derde zou wellicht sneuvelen tijdens de landing in Frankrijk.

Richard Nixon werd in 1952 huilend gefotografeerd, nadat hem duidelijk was geworden dat een schandaal over campagnefinanciering hem niet fataal zou worden. Het hield hem in de race als vicepresident naast Eisenhower en maakte ook zijn latere, uiteindelijke ontspoorde presidentschap (1968-1973) mogelijk.

George W. Bush huilde tijdens een herdenking een jaar na de aanslagen van 11 september 2001. De tranen rolden ook uit zijn ogen bij een aantal ceremonies waarbij eer werd betoond aan militairen die sneuvelden tijdens de daaropvolgende oorlogen. Bij een van die plechtigheden ging het om een marinier die zich op een granaat had gestort om de levens van twee van zijn collega's te redden.

Hillary Clinton kreeg het te kwaad tijdens de presidentscampagne in 2008. Hoe ze het volhield, was de voorafgaande vraag. Ze stond al op achterstand tegen Obama. Haar tranen waren volgens sommigen fake. En deden ze haar goed? Werd ze eindelijk menselijk? Of was ze niet sterk genoeg voor het presidentschap?

Ook haar man Bill werd tijdens zijn ambtstermijn soms iets te verdrietig. Maar de tranen die van hem het beste zullen worden herinnerd, waren die tijdens een gezamenlijke persconferentie met een ogenschijnlijk dronken Russische president Boris Jeltsin in 1995. Het waren tranen van het lachen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden