Presidenten kijken samen naar de voetbalwedstrijd

De wedstrijd Armenië-Turkije in de voorrondes van het WK-voetbal is aanleiding voor een eerste toenadering tussen de gezworen vijanden.

Voor het eerst gaat een Turkse president voet zetten op Armeens grondgebied. Weliswaar om de voetbalwedstrijd Armenië tegen Turkije, die vanavond wordt gespeeld, te zien. Maar dit bezoekje gaat om veel meer dan alleen voetbal.

De goden hebben de politiek eind vorig jaar een handje geholpen. Bij de loting voor de voorrondes van de wereldkampioenschappen lootten de twee ’vijanden’ Turkije en Armenië elkaar. De leiders van de beide regeringen lijken deze wedstrijd aan te willen grijpen om een eerste stap te zetten naar verzoening.

Nadat president Abdullah Gül eergisteren bekend maakte dat hij de uitnodiging van zijn Armeense collega Serge Sarkissian om samen naar de wedstrijd te kijken accepteerde, is de hel losgebarsten in Turkije. De oppositie vraagt in woede: „Hoe kan de president naar een land gaan dat aanspraak maakt op een deel van ons grondgebied en onze voorouders beschuldigt van het plegen van genocide?” Deniz Baykal, leider van de republikeinse oppositiepartij CHP, zei op de Turkse televisie: „President Gül gaat zeker ook een kransje leggen bij het genocide-monument van de Armeniërs.” In 1915 kwamen naar schatting 1,5 miljoen Armeniërs om bij vervolging door Turkse militairen.

Gül zal een paar uur voor de wedstrijd naar de hoofdstad Jerevan gaan. Daar gaat hij naar de wedstrijd kijken en zal nog twee uurtjes blijven om na te praten. Een kort bezoekje dat historisch gezien van groot belang is: de twee landen hebben geen diplomatieke betrekkingen. Zelfs de grens tussen hen is dicht.

Waarom deze toenadering opeens? Gaat Armenië afzien van haar genocide-claims? Schrijver en jurist Taha Akyol verwacht niet dat Armeense leiders van plan zijn om hun Turkije-beleid drastisch te veranderen. „Maar het is wel verstandig om aan diplomatieke banden te werken. De haat-relatie heeft namelijk vooral Armenië getroffen. Bij de bouw van olie- en gaspijpleidingen is het land door Turkije en Azerbeidzjan gepasseerd. Als er niets verandert zal hetzelfde gebeuren bij de nieuwe olieroutes. Armenië is een arm land, het kan zich dit soort verliezen niet meer permitteren”, zegt Akyol.

Voor de Turken was het vorig jaar ook een verrassing toen de Armeense president Serzj Sarkissian het groene licht gaf aan een gezamenlijke commissie, die moet onderzoeken of er werkelijk sprake is geweest van een Turkse genocide op de Armeniërs. Daarover hebben de Armeniërs zelf nooit getwijfeld. Zo’n onderzoekscommissie vonden ze een belediging voor de slachtoffers.

Turks oud-diplomaat Ilter Turkmen zegt: „Armenië heeft de eerste stap gezet door onze president uit te nodigen. Hun verwachting zal zijn dat de Turken iets terugdoen. Ik vind dat Turkije de grens met Armenië moet openen. Het zou een mooi gebaar zijn.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden