President VS speelt rol bij verkiezingen

campagne | De fracties in de Tweede Kamer hebben hun standpunt over Donald Trump nu wel rond. Dus kan het gekissebis beginnen.

Met Donald Trump heeft Nederland er een thema voor de verkiezingscampagne bij. Politici van PvdA, SP, D66 en GroenLinks demonstreerden deze week op het Malieveld tegen het besluit van de Amerikaanse president om inwoners van zeven overwegend islamitische landen voorlopig niet binnen te laten. Vicepremier en PvdA-lijsttrekker Lodewijk Asscher vergeleek de overwinning van Trump in een opiniestuk met de opkomst van het fascisme in de jaren dertig.


De demonstrerende partijen verwijten premier en VVD-lijsttrekker Mark Rutte dat hij Trump niet scherp genoeg veroordeelt. Direct na diens verkiezingsoverwinning eiste D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold al dat Rutte zijn nieuwe collega het belang van de Amerikaanse grondwet duidelijk maakte. Dinsdag wilde GroenLinks-fractievoorzitter Jesse Klaver dat Rutte naar de Kamer kwam om het Amerikaanse inreisverbod te veroordelen. In plaats van Rutte kwam PvdA-minister van buitenlandse zaken Bert Koenders.


Gisteren was Rutte wel in de Kamer voor een debat over de Europese Unie, waar Trump ook aan de orde kwam. Volgens de premier bestaat er geen verschil van inzicht tussen hem en Koenders. "Alles wat Koenders de afgelopen dagen zei, was ook namens mij. De maatregel zoals die op papier staat is discriminerend en die wijzen wij af." Vervolgens noemde Rutte het besluit van Trump 'in strijd met onze waarden' en 'niet effectief in de strijd tegen terreur.' De premier vreest dat de maatregel moslims in de armen van radicale groepen jaagt.


PvdA-Kamerlid Michiel Servaes was uiteindelijk tevreden met die uitspraken, maar GroenLinks-Kamerlid Rick Grashoff bleef erbij dat Rutte Trump te vaak het voordeel van de twijfel geeft. "Het duurt te lang voordat de premier in actie komt. Dat gebeurde ook bij het Oekraïne-referendum en de opvang van Syrische vluchtelingen."


Toen schoot ook Rutte in de campagnemodus. "Het is weer klassiek GroenLinks, geen kans voorbij laten gaan om Amerika zwart te maken. Er zit geen standaardpresident in de VS, maar de trans-Atlantische band blijft van levensbelang." Ook kwam Rutte terug op het verwijt van Jesse Klaver dat hij dinsdag niet bij het vragenuurtje verscheen. "Ik ben verbaasd dat Klaver hier nu niet is. Hij wilde zo graag met de premier debatteren. Nu ben ik hier en moet ik het met de heer Grashoff doen." Toen een geïrriteerde Grashoff weer het woord kreeg, leunde een glimlachende Rutte nonchalant tegen de tafel achter hem.


Waar Rutte debatteerde als premier, kon Kamerlid Anne Mulder het onversneden VVD-geluid laten horen en begrip vragen voor Trump. "De maatregel gaat te ver omdat hij discrimineert en niet effectief is. Maar wij begrijpen heel goed dat Trump recht probeert te doen aan zorgen van de Amerikaanse bevolking." D66-Kamerlid Kees Verhoeven vroeg waarom de VVD een ineffectieve maatregel als de oplossing ziet om de zorgen van mensen weg te nemen. Volgens Mulder is juist D66 wars van oplossingen door de migratiedeal met Turkije af te wijzen. "Partijen kunnen gaan demonstreren en zich morele superioriteit aanmeten, maar dan heb je straks wel een verkiezingsoverwinning van Wilders of Le Pen.' PVV-fractievoorzitter Geert Wilders zei dinsdag dat Nederland de aanpak van Trump moet overnemen.


Met name CDA en ChristenUnie zitten in een lastig parket. Zij veroordelen de maatregel van Trump, maar willen ook geen activistische houding aannemen tegenover bondgenoot Amerika. CDA-fractievoorzitter Sybrand Buma wees deze week de migratiemaatregel van Trump af, maar waarschuwde tegelijkertijd voor 'een wedstrijd wie het hardst tekeergaat tegen Washington.'


ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind noemde de inreisverboden gisteren schandalig, maar wil hij meningsverschillen met de Verenigde Staten niet op de spits drijven. Hij vroeg ook of partijen die nu voor een hard Europees tegengeluid pleiten, miljarden euro's voor defensie op tafel willen leggen, zodat Europa niet meer afhankelijk is van Amerikaanse militaire hulp.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden