President Karzai: Geduld Afghanen raakt snel op

Na protesten van president Karzai beloofden buitenlandse troepen voorzichtiger te opereren. In de praktijk blijkt daar nog weinig van.

„Ik sta vandaag diep, diep beschaamd en met grote spijt voor u omdat Amerikanen Afghanen hebben gedood en verwond.” Met deze opmerkelijke spijtbetuiging kwam de Amerikaanse kolonel John Nicholson twee weken geleden, nadat een Amerikaans konvooi in een hinderlaag was gelopen in de Oost-Afghaanse provincie Nangarhar.

Op 4 maart ramde daar een busje met explosieven een Amerikaans konvooi van mariniers. Terwijl ze zich uit de voeten maakten, schoten de Amerikanen op alles wat bewoog. Er vielen negentien Afghaanse burgerdoden en vijftig gewonden. Een hoge Amerikaanse militair sprak later van „excessief geweld”.

Grootmoedige verontschuldigingen als die van kolonel Nicholson komen maar weinig voor in Afghanistan, en worden bovendien niet erg op prijs gesteld door de legertop. Generaal Conway noemde de spijtbetuiging onlangs „prematuur” omdat er een onderzoek is ingesteld. Inmiddels lopen er heel wat van dit soort onderzoeken, maar van de uitkomsten wordt meestal weinig meer vernomen.

Sinds begin dit jaar loopt het aantal burgers dat wordt gedood tijdens operaties van buitenlandse troepen in Afghanistan snel op. Inmiddels zijn er meer dan 120 doden gevallen door buitenlands vuur, aldus een telling van persbureau AP. De overige 180 gedode burgers komen voor rekening van de taliban. Zij worden gedood bij zelfmoordaanslagen of komen om bij gevechtsacties, bijvoorbeeld doordat talibanstrijders zich doelbewust verschansen in woningen van onschuldige burgers. Buitenlandse troepen krijgen dan de schuld als deze burgers omkomen.

Dat de steun van de lokale bevolking cruciaal is voor het welslagen van de militaire operaties, weten zowel de door de Navo geleide Isaf-troepen, als de onder Amerikaanse bevel staande coalitie van Operatie Enduring Freedom. Dat die steun nu in snel tempo wordt verspeeld, is ook duidelijk. President Karzai heeft al vaak gezegd dat het geduld van de Afghanen eigenlijk wel op is. En de Afghaanse senaat ziet al helemaal geen heil meer in de buitenlandse gevechtsoperaties, getuige een motie waarin wordt opgeroepen tot een staakt-het-vuren en onderhandelingen met de taliban.

Ook in Duitsland gaan stemmen op om de tactiek van de westerse troepen bij te stellen. De Duitse minister van defensie Jung drong vorige week aan op discussies over de regels voor gevechtscontact. „We willen niet dat de lokale bevolking zich tegen ons keert”, aldus Jung.

Voor de Nederlandse missie in Uruzgan zal een andere Navo-tactiek geen grote gevolgen hebben. Omzichtig en terughoudend optreden geldt juist als het handelsmerk van Nederlandse militairen in Afghanistan. Zij opereren binnen dezelfde rules of engagement als andere Navo-landen, maar leggen die regels strikter uit. De terughoudende aanpak blijkt onder meer uit het afbreken van vuurgevechten als er burgers in de buurt zijn. Konvooien rijden bij voorkeur ’s nachts door Kandahar.

Toch gaat er ook aan Nederlandse kant weleens wat mis. In maart kwamen bij een beschieting door Nederlandse Apache-helikopters in Uruzgan vier Afghanen om het leven die per abuis voor talibanstrijders waren aangezien. Vorige week besloot het Openbaar Ministerie om de bemanning niet te vervolgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden