President IJsland houdt het voor gezien

Staatshoofd dat een veto uitsprak over de terugbetalingen van Icesave stelt zich niet herkiesbaar

Ólafur Grímsson, de president die IJsland in conflict bracht met Nederland en Groot-Brittannië, stelt zich komend voorjaar niet verkiesbaar voor een vijfde termijn. Het 69-jarige staatshoofd maakte dat bekend in zijn nieuwjaarstoespraak.

Het presidentschap is in IJsland vooral een ceremoniële functie, maar Grímsson bracht daar verandering in. Hij maakte gebruik van zijn bevoegdheid een wet te blokkeren die door het parlement, het Althing, is aangenomen, en die voor te leggen aan de bevolking in een referendum.

Het eerst deed hij dat in 2004 tegen een media-wet, die daarna werd ingetrokken, zodat het niet tot een referendum kwam. Dat gebeurde wel toen hij begin 2010 en in april 2011 opnieuw zijn veto uitsprak over wetten die regelden dat IJsland het geld zou terugbetalen dat Nederlandse en Britse spaarders hadden ingelegd bij Icesave. Die verloren dat geld bij het faillissement van het bedrijf dat deze spaarrekening met hoge rente op de markt bracht: Landsbanki. Alle grote commerciële banken in IJsland gingen in 2008 binnen een week bankroet.

De bevolking steunde de president bij de referenda, ook al dreigde het dispuut het economische herstel van hun land te bemoeilijken. Overigens ziet het ernaar uit dat de Europese schuldeisers hun geld wel krijgen, ook al is het minder snel dan ze willen: eind vorig jaar meldden de curatoren van Landsbanki dat er genoeg geld in kas is. Ze deden ook al een eerste betaling aan de crediteuren.

Grímsson zorgde voor meer primeurs. In 1970 promoveerde hij aan de universiteit van Manchester en werd hij de eerste doctor in de politicologie van IJsland. In 1973 werd hij de eerste hoogleraar in dat vak. In 1974 werd hij parlementslid voor de Links-Liberale alliantie, later stapte hij over naar de Volksalliantie. In zijn verzet tegen de Icesave-terugbetaling kreeg hij vooral steun van rechts.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden