President Erdogan komt desnoods zelf campagnevoeren

Kabinet en Kamer reageren fel op de plannen voor een Turkse campagne in Nederland. De roep om een Europees antwoord klinkt.

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan zette de kwestie over de referendumcampagne op scherp toen hij de Duitse autoriteiten met de nazi's vergeleek. "Jullie praktijken zijn niet anders dan die van de nazi's in het verleden", zei hij op een bijeenkomst in Istanbul. 's Avonds voegde hij eraan toe dat hij eventueel zelf naar Duitsland gaat als hij dat wil. "En als ze me bij de grens tegenhouden of het spreken onmogelijk maken, zal ik een opstand organiseren."

De Turkse regering reageert woedend op pogingen van Europese regeringen, waaronder die van Nederland en Duitsland, om te voorkomen dat de Turkse minister van buitenlandse zaken, Mevlüt Cavusoglu, in hun land campagne voert voor het referendum over de Turkse grondwet. Ook Cavusoglu had zich niet onder de indruk getoond van de Europese weerstand. "Wij gaan waarheen wij willen en praten met onze staatsburgers", zei hij zaterdag. "Waar is de democratie of de vrijheid van meningsuiting waarvan jullie zeggen ons er iets over te willen leren."

De Oostenrijkse kanselier Christian Kern riep de Europese landen op de handen ineen te slaan en een EU-brede ban op de Turkse campagne af te spreken. "Een gezamenlijk Europees antwoord voorkomt dat individuele lidstaten door Ankara onder druk worden gezet", zei Kern in een interview met de Duitse krant Welt am Sonntag.

De Nederlandse regering krijgt brede steun vanuit de Kamer om het bezoek van Cavusoglu tegen te houden. Premier Rutte bestudeert 'alle juridische mogelijkheden' om de minister te weren. Hij wil niet dat de Turkse regering hier campagne voert voor het grondwetreferendum in Turkije.

Vice-premier Lodewijk Asscher (PvdA) zei bij het tv-programma 'Buitenhof' dat de Nederlandse kritiek hem een diplomatieke rel waard is. "Uiteindelijk gaat het erover dat je opkomt voor de waarden van dit land." Volgens Asscher kan het evenement alleen verboden worden als de openbare orde in het geding is. Hij is niet onder de indruk van de Turkse verwijten dat Nederland 'ondemocratisch' handelt door het bezoek te verbieden. "Het gaat niet over de vraag of Turken in Nederland een manifestatie mogen houden. Maar of een Turkse minister in Nederland campagne voert. Dat kan niet. Voer dáár campagne, maar trek Turkse Nederlanders niet aan hun haren terug naar Turkije", zei Asscher. Hij noemde de claim van de Turkse minister dat ook de Turken in Nederland 'onze staatsburgers' zijn, ongemakkelijk.

Ook D66-leider Alexander Pechtold en PVV-voorman Geert Wilders zijn fel tegen de Turkse campagne. Pechtold noemt het "absurd dat een land dat afglijdt naar dictatoriale neigingen hier campagne komt voeren". Wilders wil dat de regering het hele Turkse kabinet tot ongewenst persoon verklaart. SP en ChristenUnie steunen de pogingen van het kabinet om het bezoek tegen te houden.

PvdA-Kamerlid Keklik Yücel, heeft Turkse Nederlanders opgeroepen om 'nee' te stemmen bij het referendum in Turkije. Yücel is van Turkse afkomst. Zij zegt dat zij zelf niet actief campagne voert, maar dat zij op een bijeenkomst met Turkse-Nederlanders wel haar mening heeft gegeven over het referendum. "Iedereen in Nederland en Turkije moet bij het referendum in Turkije zijn burgerplicht uitvoeren' en 'nee' stemmen." Ze was op de bijeenkomst om als kandidaat-Kamerlid PvdA-folders uit te delen.

undefined

18 wijzigingen in de turkse grondwet

Op 16 april wordt in Turkije een referendum gehouden over 18 wijzigingen in de grondwet, voorgesteld door de regerende AK-partij en gesteund door het ultranationalistische MHP.

De belangrijkste wijziging gaat over de overstap van een parlementair op een presidentieel systeem.

De functie van premier verdwijnt in dat systeem en Erdogan kan tot 2029 (hij zal dan 75 zijn) president blijven. Tot nu toe mag een president maximaal twee termijnen zitten. Maar door de grondwetswijziging zal de telling in 2019, bij de volgende verkiezingen, opnieuw beginnen.

Het presidentiële systeem zal Erdogan meer macht geven; hij kan dan op eigen houtje ministers en rechters aanstellen en wetten wijzigen.

In Nederland zijn ongeveer 245.000 Nederlanders met een Turks paspoort stemgerechtigd in Turkije. Zij kunnen vanaf 5 april ja of nee stemmen.

De Turkse president Erdogan heeft woedend gereageerd op pogingen van Europese landen om te voorkomen dat zijn regering stemmen werft voor een grondwetswijziging. Veel middelen om het bezoek tegen te houden heeft Nederland niet.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden