Premier Sint-Maarten dient ontslag in

William Marlin (r)Beeld ANP

De premier van Sint-Maarten, William Marlin, heeft zijn ontslag aangekondigd. 

Op een persconferentie maakte Marlin vrijdagmiddag lokale tijd bekend een ontslagbrief te sturen naar de gouverneur. Hij wordt opgevolgd door vice-premier en minister van justitie Rafael Boasman.

Eerder op de dag werd de premier al door Nederland aan de kant geschoven. Die weigerde ondanks twee eerdere moties van wantrouwen in zijn eigen parlement te vertrekken. Hiermee werd volgens Nederland een ‘staatsrechtelijke basisregel’ geschonden. Daarom kwam de Rijksministerraad, waarin de regeringen van Nederland en de eilanden zijn vertegenwoordigd, met de aanbeveling om Marlin te ontslaan. 

Marlin lag onder vuur na de gebrekkige reactie op orkaan Irma. De premier en zijn ministers waren de dagen na de orkaan niet bereikbaar, en gaven dus geen leiding aan de reddingsoperatie en de noodhulp. Marlin wilde eerst ook niet ingaan op de eisen die Nederland stelde aan 550 miljoen euro hulpgeld: controle op de hulpstroom door een Integriteitskamer en grenscontrole door Nederlandse marechaussees om te voorkomen dat illegalen zich met de wederopbouw gaan bezighouden. Daarop zegde het parlement het vertrouwen in de premier op. 

Daarnaast tiert de corruptie op het eiland welig, en is de onderwereld er vermengd met de (politieke) bovenwereld. Marlin is daar nooit tegen opgetreden, maar wordt daarmee juist in verband gebracht.

Een maatregel zoals de Rijksministerraad vandaag nam, is nog nooit toegepast. Formeel heet het dat de Rijksministerraad de gouverneur van het eiland opdracht heeft gegeven er ‘alles aan te doen om het ontslag van Marlins regering te bevorderen’. Dat is dus gelukt. Was Marlin toch blijven zitten als premier dan had dat consequenties gehad voor het verlenen van hulpgeld. 

Het is nog onduidelijk of het geplande bezoek aan het eiland van koning Willem-Alexander en koningin Máxima van volgende week doorgaat. Eind februari 2018 zijn er verkiezingen op het eiland. 

Mag dit zomaar?

Nederland mag zich wel degelijk bemoeien met de politieke situatie op het eiland. Sint-Maarten is sinds 10 oktober 2010 een autonoom land binnen het Koninkrijk der Nederlanden, net zoals Curaçao en Aruba en Nederland zelf dit zijn. Het heeft een eigen parlement (de Staten) en een eigen ministerraad, met een premier, tot vandaag: premier William Marlin.

Aan het hoofd van de regering staat weer gouverneur Eugene Holiday, in zijn hoedanigheid als vertegenwoordiger van de koning. Hij heeft geen inhoudelijke bemoeienis met het beleid, maar moet wel alle landsverordeningen (wetten) ondertekenen. Als hij daartoe reden ziet, kan hij ondertekening weigeren, waarna de zaak op het bordje van de rijksministerraad in Den Haag komt. Die wordt weer gevormd door de Nederlandse ministers, aangevuld met één volgemachtigde minister van ieder eiland. De beslissingen van de rijksministerraad worden weer voorgelegd aan de Raad van State.

Ruw ingedeeld zijn de onderwerpen 'buitenlandse betrekkingen', 'defensie' en 'vreemdelingenbeleid' zaken van het koninkrijk, andere beleidsterreinen vallen onder de autonome landsregeringen. De spelregels en de verhoudingen tussen de landen zijn vastgelegd in het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden uit 1954.

In dat Statuut is óók vastgelegd dat het koninkrijk te allen tijde de rechtszekerheid en deugdelijkheid van bestuur moet waarborgen. Is dit niet het geval, dan is ingrijpen toegestaan. Die ingreep is zeldzaam, maar werd vorig jaar al gebruikt op Curaçao toen de voor corruptie veroordeelde Gerrit Schotte als stille kracht achter een interim-kabinet de vrije verkiezingen dwarsboomde. De gouverneur kreeg toen opdracht die te organiseren, het parlement en kabinet op dit onderwerp werd tijdelijk uitgeschakeld. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden