Premier Rutte ziet nu beperkt risico van vertrek bedrijven

Premier Mark Rutte en Menno Snel, staatssecretaris van Financien Beeld ANP
Premier Mark Rutte en Menno Snel, staatssecretaris van FinancienBeeld ANP

Nederland neemt een risico nu de dividendbelasting in stand blijft, meent premier Rutte. ‘Of dit onver-antwoord is, zal de toekomst moeten uitwijzen.’

Jelle Brandsma

Wat bewoog premier Mark Rutte om na één bericht van een multinational, Unilever, zijn voorstel om de dividendbelasting af te schaffen van tafel te halen? Waarom is dat nu niet meer ‘onverantwoord’? Dat wilde de oppositie gisteravond graag weten. Het kabinet kwam twee dagen geleden met een alternatieve besteding van 1,9 miljard euro: de winstbelasting voor bedrijven gaat fors omlaag.

Een jaar lang vocht Rutte als een leeuw voor afschaffing van de dividendbelasting. Daar kwam met het bericht van Unilever een einde aan, zei Rutte gisteravond. “We deden dit niet alleen voor Unilever, maar hun besluit is wel een relevant gegeven. Het is het op één na grootste bedrijf van Nederland. Na hun besluit hebben wij nagedacht over de vraag of wij 1,9 miljard euro anders kunnen inzetten zodat het een breder effect is.”

Alternatief

Op de ochtend van 5 oktober meldde bestuursvoorzitter Paul Polman van Unilever aan Rutte dat het plan om één hoofdkantoor in Rotterdam te vestigen niet doorgaat. Dat was voor de premier aanleiding om afschaffing van de dividendbelasting ‘opnieuw te wegen’. Twee dagen geleden besloot de coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie tot een alternatief. Dit houdt vooral in dat de winstbelasting voor bedrijven flink wordt verlaagd. Voor grote bedrijven gaat die van 25 naar 20,5 procent.

De oppositie vindt Rutte ongeloofwaardig. De premier wilde geen risico nemen, zei hij steeds. Hij was er tot in het diepst van zijn vezels van overtuigd dat de dividendbelasting weg moest. Dat zou bedrijven in Nederland houden en naar Nederland lokken. “Maar als door de bliksem getroffen is de premier van mening veranderd. Waarom heeft één bericht van Unilever zulke ingrijpende gevolgen?”, vroeg Jesse Klaver (GroenLinks).

“Als je een beroep doet op het landsbelang moet dat wat langer geldig zijn dan nu het geval is”, meent Lodewijk Asscher (PvdA). Hij constateert dat Rutte afschaffing van de dividendbelasting in het belang van Nederland vond, en na een bericht van Polman niet meer.”

Rutte gaf toe dat afschaffing van dividendbelasting ‘een gerichte maatregel’ was voor ‘een paar bedrijven’ die moeten besluiten waar zij zich vestigen. Het ging om concerns met een Brits-Nederlands karakter, verkondigde de premier, namelijk Unilever en Shell. Het zou ‘onverantwoord risico’ zijn, verkondigde Rutte steeds, om deze maatregel achterwege te laten.

De oppositie vroeg Rutte het woord ‘onverantwoord’ terug te nemen. Rutte wilde dat niet. “Of we nu een onverantwoord risico nemen door de dividendbelasting intact te laten zal de toekomst moeten uitwijzen. Wij nemen nog steeds een risico. Dat hopen wij te beperken door nu geen gerichte maatregel, maar een breed pakket in te zetten voor het vestigingsklimaat.”

Wedloop

De oppositie is blij dat de dividendbelasting blijft, maar het alternatief dat nu is bedacht kan deze partijen evenmin bekoren. Zij menen dat Nederland niet mee moet doen aan de wedloop in Europa om met verlaging van de winstbelasting bedrijven te lokken. Verder vinden linkse partijen dat het geld dat nu wordt besteed aan lagere tarieven voor bedrijven beter kan worden besteed aan de publieke sector, zoals het onderwijs.

Rutte kreeg alle steun van CDA, D66, ChristenUnie en zijn eigen VVD. Van D66 en ChristenUnie was bekend dat zij al eerder de dividendbelasting intact wilden laten. Volgens Klaas Dijkhoff (VVD) bleek bij de ‘eerste de beste test’ dat afschaffing van de dividendbelasting geen invloed had op Unilever. Voor Sybrand Buma (CDA) ‘veranderde de beslissing van Unilever het speelveld’.

Lees ook:

Reconstructie: Hoe Rutte de greep op zijn eigen plan voor afschaffing van de dividendbelasting verloor

Deze week, mogelijk vandaag al, laat het kabinet weten wat de heroverweging van het schrappen van de dividendbelasting oplevert. Vol vuur verdedigde Rutte de maatregel een jaar lang. Het plan ontglipte hem geleidelijk. Een reconstructie in drie bedrijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden