Premier Rutte vindt dat Zijlstra kan aanblijven ondanks 'grote fout'

Minister Halbe Zijlstra van buitenlandse zaken (VVD). Beeld ANP

Premier Rutte vindt minister Zijlstra van buitenlandse zaken nog geloofwaardig, maar meent wel dat hij 'een grote fout' heeft gemaakt door te liegen over een ontmoeting met de Russische president Poetin. De oppositie ruikt bloed, maar de coalitiepartijen staan achter Zijlstra. 

Volgens minister-president Mark Rutte  had Halbe Zijlstra, minister van buitenlandse zaken, 'niet moeten liegen'. Maar hij is nog wel geloofwaardig en kan aanblijven, zei de premier in een reactie op het bericht dat Zijlstra in 2016 in een speech op het VVD-congres (zie onder) beweerde dat hij aanwezig was bij een gesprek met Poetin. Hij was niet aanwezig, gaf hij vandaag toe, in de Volkskrant. Zijlstra vertrekt morgen naar Moskou waar hij woensdag een ontmoeting heeft met zijn ambtgenoot Lavrov.

Net als Zijlstra stelt Rutte, die twee weken geleden op de hoogte werd gesteld, dat zijn partijgenoot met de leugen 'alleen een bron wilde beschermen'. De vorm die hij hiervoor gekozen heeft, is 'onverstandig'. "De inhoud staat. We kennen de politiek van Rusland: expansief naar de omliggende staten." Zijlstra waarschuwde namelijk in zijn speech op het VVD-congres voor oorlog met Rusland. Poetin zou in het gesprek, dat al in 2006 plaatsvond, hebben gezegd dat hij een Groot Rusland wil. Vandaag vertelt Zijlstra dat Poetin het wel heeft gezegd, maar dat hij het van een ander hoorde en geeft hij toe dat hij er niet zelf bij was.

Een minister die de waarheid jarenlang verdoezelt, kan niet, meent de oppositie.  Dit maakt Zijlstra ongeloofwaardig, vindt Sadet Karabulut van de SP. GroenLinks meent dat ook Rutte blaam treft. Kamerlid Bram van Ojik: "Ik neem dit hoog op. Het trekt een wissel op de geloofwaardigheid van Zijlstra en zijn uitspraken kunnen in de toekomst op elk gewenst moment door Rusland of anderen tegen ons gebruikt worden. De minister-president was hier al lang van op de hoogte en wij moeten het uit de krant vernemen."

In een brief moeten Zijlstra en Rutte uitleg verschaffen. Lilianne Ploumen, buitenlandwoordvoerder van de PvdA, stelt: "Als je het normaal vindt jarenlang op te scheppen over een ontmoeting die nooit heeft plaatsgevonden, dan is het de vraag hoe nauw Halbe Zijlstra het neemt met de waarheid. Terwijl hij als hoogste vertegenwoordiger van Nederland in het buitenland nog pittige onderhandelingen moet voeren en harde noten te kraken heeft - niet in de laatste plaats met de Russen - staat hij nu te kijk."

Voor de politieke positie van VVD'er Zijlstra is het van belang hoe de coalitiepartners de leugen van Zijlstra opnemen. "De manier waarop hij het rechtzet is heel duidelijk. Hij doet het ruimhartig en dat vind ik heel belangrijk", aldus D66-leider Alexander Pechtold. Martijn van Helvert (CDA) meent dat de minister niet verstandig is geweest en opheldering moet geven aan de Tweede Kamer. De coalitie benadrukt dat de boodschap van Zijlstra destijds wel klopte. ChristenUnie-Kamerlid Joël VoordeWind zegt dat de bewering van Zijlstra 'onjuist en onnodig' was. Maar: "Het verandert niets aan de waarschuwing dat president Poetin uit was en is op een groot Rusland".

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden