Premier Rutte heeft een zware dobber aan pensioenen

Premier Mark Rutte vertrekt bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid voor het pensioenoverleg. Beeld ANP

Vakbonden en werkgevers hebben nog drie kwesties op te lossen voor er een akkoord over de pensioenen ligt.

Premier Mark Rutte moet er volgende week nog een keer tegenaan. Hij gooide met een nachtelijke onderhandelingsronde zijn volle gewicht in de strijd, maar kon geen doorbraak forceren in het pensioenoverleg.

Op tafel lagen nog papieren met ‘veel gele strepen’ van de markeer­stift, aldus een betrokkene. Dat waren voorstellen voor aanpassing van de tekst. Verschillende keren namen Rutte en minister van sociale zaken Wouter Koolmees FNV-voorzitter Han Busker apart om op hem in te praten. De onderhandelingen duurden van negen uur donderdagavond tot bijna zes uur vrijdagochtend en leidden niet tot een slotconclusie.

De vakbonden en werkgevers­organisaties nemen het weekeinde voor overleg ‘in eigen kring’, zoals Rutte het noemt. “Maandag gaan we het net ophalen”, zegt een bron. Dat betekent dat alle partijen vertellen wat hun intern beraad heeft opgeleverd. Daarna kan er waarschijnlijk maandagavond of dinsdag weer worden onderhandeld.

Goedkoper

Er zijn nog drie kwesties waarover geen overeenstemming is. Het eerste is een pensioen voor zelfstandig ondernemers. De vakbonden willen dat dit in iedere geval voor een deel van de zzp’ers wordt geregeld. Veel werkgevers huren zzp’ers in, omdat die goedkoper zijn dan werknemers in dienst.

Zelfstandigen hoeven nu geen pensioenpremies af te dragen. Door de groei van het aantal zelfstandig ondernemers wordt de groep werknemers die collectief meebetaalt aan pensioen kleiner. Met name zelfstandig ondernemers die veel voor één bedrijf werken, zouden verplicht pensioen moeten opbouwen, vinden de ­vakbonden. Werkgeversorganisatie VNO-NCW lijkt nog niet zover.

Het tweede meningsverschil gaat over de AOW. Een aantal jaren ge­leden is afgesproken dat de AOW-leeftijd stijgt naar 67 jaar in 2021. Het kabinet is bereid om dit te vertragen met drie jaar, zodat pas in 2024 de AOW-leeftijd 67 jaar wordt. Deze stap kost het kabinet 2,5 miljard ­euro. Maar wat moet er daarna gebeuren? Nu is nog het idee dat de AOW-leeftijd een jaar stijgt als de gemiddelde levensverwachting een jaar omhoog gaat. Er wordt gesproken over een nieuwe verhouding. Als de levensverwachting stijgt met een jaar, kan de AOW-leeftijd omhoog met zes maanden, zeggen de vakbonden. Het kabinet lijkt in te zetten op negen maanden, maar ­zeker is dit nog niet. Dat heeft ook te maken met de enorme kosten die eraan vastzitten.

Vervroegde pensionering is een derde probleem voor de onderhandelaars. De vakbonden willen meer mogelijkheden daartoe en willen af van de boete op prepensioen. Het kabinet aarzelt om hieraan toe te geven; de trend is afgelopen jaren juist om langer te werken.

Over het pensioenstelsel zelf zijn het kabinet, werkgeversorganisaties en vakbonden het vrijwel eens. Door de vergrijzing en de lage rente zitten de pensioenen al jaren in de verdrukking en wordt er ook al heel lang gesproken over aanpassing van het pensioenstelsel. De onderhandelaars zijn het erover eens dat de pensioenuitkeringen straks hoger of lager kunnen uitvallen, afhankelijk van de financiële positie van een pensioenfonds.

Geen afspraak, zonder steun

Rutte en Koolmees staan voor de opdracht om te laten zien dat zij de pensioenhervorming eindelijk tot een goed einde kunnen brengen. Op de achtergrond speelt de linkse oppositie van GroenLinks, SP en PvdA een belangrijke rol. De FNV wil geen afspraken maken met het centrum-rechtse kabinet zonder steun van de natuurlijke bondgenoten op links en houdt deze partijen voortdurend op de hoogte van de gesprekken.

Rutte heeft ook belang bij het snel sluiten een akkoord, waar (een deel van) de linkse oppositie achter staat. De kans is namelijk groot dat het kabinet in mei de meerderheid verliest in de Eerste Kamer en dan sowieso zaken moet doen met de linkse partijen. GroenLinks, SP en PvdA ruiken hun kans. Zij staan achter de eisen van de vakbonden en het kabinet weet dat.

Lees ook:

Ook na nachtelijke marathonsessie geen akkoord over pensioenstelsel

Werkgevers en vakbonden hebben nog geen overeenkomst bereikt over een nieuw pensioenstelsel. Het overleg gaat na het weekend verder, met premier Mark Rutte en minister Wouter Koolmees (sociale zaken en werkgelegenheid).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden