Premier Modi haalt banden aan met het buitenland

Narenda Modi, premier van India, bezoekt president Obama. Tot voor kort mocht hij niet eens de VS in.

Was er niet zo veel aan de hand in de wereld, dan zou het deze week zonder twijfel de week van Narendra Modi zijn. De Indiase premier, die eind vorige week de president van medegrootmacht China ontving en deze week kon melden dat India een satelliet in een baan om Mars heeft gebracht, sluit af met een vijfdaags bezoek aan de Verenigde Staten - een land waar hij kort geleden niet eens in mocht.

Vandaag arriveert Modi in New York, waar hij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties zal toespreken. Spectaculairder nog zal zijn optreden zijn in Madison Square Garden, de pop- en sporttempel waar 18.000 mensen - meest Amerikanen van Indiase afkomst - hem op een draaiend podium zullen zien spreken. Al met al loopt hij 35 afspraken af in honderd uur, en dat alles op een lege maag: vanwege het hindoefestival Navrati leeft de diepgelovige Modi de komende week op limonade met honing en thee.

Hij sluit af met een bezoek aan Washington, waar president Obama hem zal ontvangen. Dat was een paar jaar geleden ondenkbaar. Modi, die de radicaal-hindoeïstische partij BJP afgelopen mei naar een historische verkiezingsoverwinning leidde, kreeg in 2005 zelfs geen Amerikaans visum, omdat hij volgens de Amerikanen bloed aan zijn handen zou hebben. Hij was in 2002 premier van de deelstaat Gujarat toen daar een pogrom tegen moslims plaatsvond, waarbij zeker duizend mensen omkwamen. Modi zou niet of te laat hebben ingegrepen, menen critici - iets wat hij zelf ontkent. Het Indiase Hooggerechtshof gaf hem gelijk.

Na zijn ruime verkiezingszege krabbelden de Amerikanen eerder dit jaar terug. Obama was een van de eerste westerse leiders die Modi opbelde om hem te feliciteren, en daarna stuurde hij al drie ministers in New Delhi langs. India moet wat Obama betreft een belangrijke rol gaan spelen in zijn geostrategische 'draai naar Azië'. De relatie tussen de twee landen noemde de Amerikaanse president al eens 'een van de bepalende partnerschappen van de 21ste eeuw', die een tegenwicht zou moeten bieden aan China's assertiviteit in de regio.

Modi laat zich de Amerikaanse avances aanleunen: hij kijkt naar voren, niet naar achteren, aldus zijn woordvoerder. Maar de Amerikanen zijn niet de enigen met wie hij de banden wil aanhalen, zo bewees hij de afgelopen maanden. De premier heeft zich sinds zijn aantreden uiterst actief getoond op diplomatiek vlak - en veel meer dan de afgelopen jaren India naar buiten gericht. Dat lijkt misschien opmerkelijk voor een man die vooraleerst bekend staat als een nationalist, maar wordt begrijpelijker gezien de rode draad in zijn internationale contacten: het belang van India.

Het begon al bij Modi's beëdiging, toen de nieuwe premier de leiders van alle buurlanden uitnodigde - inclusief de premier van aartsvijand Pakistan. Een teken van goede wil, zo werd de uitnodiging geïnterpreteerd, en bovendien goed voor India: het land is gebaat bij rust aan het Pakistaanse front zodat het de economische stappen voorwaarts kan zetten die Modi beloofde in zijn verkiezingscampagne.

Economische ontwikkeling was ook leidend bij zijn belangrijkste buitenlandse ontmoetingen: met de Chinese president Xi Jinping vorige week - toen China 20 miljard dollar aan investeringen toezegde; en eerder toen Modi op bezoek ging bij de Japanse premier Abe. De komende dagen zal hij ook belangrijke Amerikaanse ceo's (van Google, IBM, Boeing) proberen over te halen om met India zaken te doen.

Maar Modi heeft nog veel te bewijzen. Het aanpakken van de Indiase bureaucratie en relatieve geslotenheid - zijn belangrijkste verkiezingsbelofte - is leuk, maar potentiële investeerders willen geen mooie woorden maar daden. Dat zal niet meevallen, vertelde de voorzitter van de Amerikaans-Indiase zakenraad deze week tegen persbureau Reuters: "Het is als het bijsturen van een vliegdekschip - het kost tijd, het kost precisie. Het gaat niet in een paar minuten."

Bezoek aan de VS

Modi's bezoek aan de VS moet een nieuwe start zijn voor de verhouding tussen de VS en India. Die was flink bekoeld, met als dieptepunt de rel over een Indiase diplomaat in New York. De vrouw werd eind 2013 (voor het aantreden van Modi) door de VS beschuldigd van visumfraude en het uitbuiten van een huishoudster, en gearresteerd, ontkleed en gefouilleerd, tot woede van de Indiase regering. Als gevolg van de affaire stapte de Amerikaanse ambassadeur in India op. Obama nomineerde vorige week een nieuwe ambassadeur, waarmee de affaire lijkt afgerond.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden