Premier IJsland onder druk na onthulling over offshore-bedrijven

De IJslandse premier David Gunnlaugsson. Beeld REUTERS

De IJslandse minister-president, Sigmundur David Gunnlaugsson, bezit via een offshorebedrijf obligaties van de drie grootste banken van IJsland. Die banken vielen, na jaren van speculatie en marktmanipulatie, in oktober 2008 om. Dat blijkt uit onderzoek van ICIJ, een internationale organisatie van onderzoeksjournalisten.

Voordat Gunnlaugsson aan de macht kwam, behoorde hij tot de beweging InDefence. Deze beweging verzette zich ertegen dat IJsland de schulden van de omgevallen banken aan buitenlandse schuldeisers, waaronder Nederland, zou aflossen. Maar nadat hij was aangetreden als premier sloot hij een overeenkomst met de schuldeisers, die volgens InDefence veel te genereus was. Nu blijkt dat Gunnlaugsson zelf een van de schuldeisers van de IJslandse banken was en dus een persoonlijk belang had in de overeenkomst die hij sloot.

In december 2007 zette Gunnlaugsson samen met zijn vrouw via het Luxemburgse kantoor van het IJslandse Landsbanki op de Britse Maagdeneilanden het bedrijf Wintris Inc. op. Het stel gebruikte Wintris om miljoenen dollars aan erfenissen te investeren. Volgens publieke documenten over schuldeisers had Wintris obligaties van de IJslandse banken die in 2008 failliet gingen. Wintris eiste 4 miljoen dollar (tegen huidige wisselkoers) van de banken terug.

'Nooit een geheim'
Ten tijde van zijn aantreden als parlementslid (april 2009) heeft Gunnlaugsson het bestaan van Wintris niet geopenbaard. In juli 2009 verkocht hij zijn aandelen in Wintris voor één dollar door aan zijn vrouw. Ook na zijn aantreden als premier heeft hij de belangen van zijn vrouw in de drie IJslandse banken nooit geopenbaard. Pas nadat ICIJ Gunnlaugsson benaderd had voor een reactie schreef zijn vrouw op Facebook dat het bestaan van Wintris nooit een geheim is geweest. In een interview met ICIJ stelt de premier dat hij dit bedrijf altijd heeft opgegeven bij de belastingdienst.

Naar aanleiding van die bekendmaking is er inmiddels in IJsland een fel debat gaande in het parlement en daarbuiten of de premier en zijn regering kunnen aanblijven. Ook twee ministers in zijn regering blijken offshore-bedrijven te hebben. Tegenstanders van Gunnlaugsson hebben voor maandag een grote demonstratie aangekondigd. Ze eisen vervroegde verkiezingen.

Onderzoeksteam Panama Papers

Het onderzoek naar de Panama Papers is gezamenlijk uitgevoerd door Trouw en Het Financieele Dagblad. Het team bestaat uit economieredacteur Jan Kleinnijenhuis (Trouw), onderzoeksjournalist Karlijn Kuijpers (bij Trouw gedetacheerd door onderzoeksbureau Somo), onderzoeksjournalist Siem Eikelenboom (FD) en datajournalist Gaby de Groot (FD). Op PanamaPapers.nl staan alle artikelen van het Nederlandse onderzoeksteam en enkele verhalen die door buitenlandse media als de Süddeutsche Zeitung, de BBC, Le Monde en De Tijd zijn gepubliceerd.

Panama Papers is een project van het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ), een Amerikaanse organisatie van onderzoeksjournalisten, die gefinancierd wordt met subsidiegeld en donaties en valt onder het Center for Public Integrity in Washington. Trouw en het FD ontvangen geldelijke ondersteuning van het Center for Public Integrity/ICIJ voor hun onderzoek naar de Panama Papers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden