Premier en pers blunderen en schenden principes

MARIJN KRUK

Democratie is makkelijker gezegd dan gedaan. Typerend voor deze worsteling is het al tijden sluimerende conflict tussen de Tunesische pers en regeringspartij Ennahda, dat deze week uitgroeide tot een openlijke oorlog. De islamitische partij, de dominante factor in de coalitieregering die eind december aantrad, had het er dan ook naar gemaakt. Aanleiding vormde een reeks benoemingen aan de top van de publieke radio- en televisiezenders, de staatsdrukkerijen en de krant La Presse de Tunisie.

Op zich was daar niets onrechtmatigs aan. Ook in veel Europese landen zijn dergelijke benoemingen politiek. Wat stak was dat premier Hamadi Jebali (van de islamistische Ennahdapartij) zijn coalitiepartners in de regering noch de betrokken media van te voren had geconsulteerd. Maar de casus belli was dat Jebali niet alleen de directeuren, maar in één moeite door ook de hoofdredacteuren had benoemd. Daarmee oefende de kersverse premier op directe wijze invloed uit op de inhoud van de berichtgeving.

'Onacceptabel' oordeelden journalisten van de betrokken nieuwsorganisaties. Dinsdag organiseerden ze een protestmars, en kregen massale bijval van collega's uit de privésector.

Journalisten van de krant (in staatshanden) La Presse de Tunisie dreigden met een staking, en eisten dat zij zelf hun hoofdredacteur zouden aanwijzen. Gisteren deden ze dat: ze kozen, maar nu uit eigen wil, dezelfde man die door de premier was aangesteld.

Volgens een van de invloedrijkste Tunesische journalisten, Ben Farhat, past de actie van de premier in een serie van incidenten waaruit zou blijken dat regeringspartij Ennahda het niet zo nauw neemt met de principes die zij het afgelopen jaar predikte en uit is op alleenheerschappij.

Na veel kritiek en een dreigement van coalitiepartner Ettakatol om uit de regering te stappen indien Jebali niet op zijn schreden terugkeerde, koos de premier eieren voor zijn geld. Maar waarom trof hij eigenlijk een maatregel waarvan hij op zijn vingers had kunnen natellen dat hij er nooit mee weg zou komen?

"Het komt voort uit frustratie", zegt Emna el-Hammi, blogster van de invloedrijke website Nawaat.org. "Zowat de hele Tunesische pers bericht negatief over de partij. Begrijp me niet verkeerd, ik ben allesbehalve een aanhanger van Ennahda. Maar ik moet erkennen dat elementaire journalistieke principes als hoor en wederhoor vaak niet in acht worden genomen. Via dergelijke benoemingen hoopten ze bij Ennahda wellicht nog enigszins controle over de beeldvorming te houden."

"Verwerpelijk autoritarisme, zeker, maar vooral een enorme politieke blunder", zo kwalificeert Moncef Sjeik-Roehoe de actie op een terras in de zakenwijk Montplaisir. Sjeik-Roehoe, een progressieve, internationaal gezaghebbende econoom, heeft namens de oppositiepartij PDP zitting in de Constituante - de grondwetgevende vergadering die eind oktober is gekozen en die, tot er een grondwet is, tevens dienst doet als parlement.

Hij prijst de felheid waarmee de Tunesische media de gewraakte benoemingen van de regering aanvielen. Maar verder lijkt hij zich geen al te grote zorgen te maken.

Integendeel. "De kiezers van Ennahda zijn in overgrote meerderheid gematigd. Zij zitten er niet op te wachten dat er aan elementaire vrijheden wordt gemorreld. Van de kant van Ennahda lijkt het me trouwens meer klungeligheid dan kwade opzet. Hoe dan ook stapelt de coalitie sinds de verkiezingen fout op fout. Daar doet mijn partij straks dan weer haar voordeel mee", zegt Sjeik-Roehoe met een grijns.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden