Preken bij de ’uitgetreden’ buren is te pijnlijk

Ds. Ernst van Gulik uit Drachten mag van zijn kerkeraad niet gaan preken in Boornbergum. Preken na een scheuring is te ’pijnlijk’.

Ernst van Gulik had al afgesproken dat hij in juni zou voorgaan in Boornbergum. Van Gulik is predikant van De Oase in Drachten, horend bij de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Boornbergum is een van de voortgezette Gereformeerde Kerken in Nederland (vGKN). Dit piepkleine kerkgenootschap ontstond toen gemeenten in 2004 niet mee wilden in de kerkfusie waaruit de PKN is voortgevloeid.

Van Guliks wijkkerkeraad vond dat het uit preken gaan voor ’onduidelijke en pijnlijke situaties’ kon zorgen. Onlangs is de gemeente Drachtstercompagnie gescheurd: een groep kerkleden is uit de PKN-kerk gestapt en heeft zich aangesloten bij de vGKN.

Van Gulik conformeert zich aan het kerkeraadsadvies, maar hij is het er niet mee eens. Hij vindt dat kansel en kerkdeuren over en weer opengehouden moeten worden. „Het is mij heilig het Woord van God met elkaar te beleven. Daarvoor moet je contact met elkaar blijven houden”. Hij heeft goed contact met de gemeente in Boornbergum, die naar zijn zeggen dicht bij de PKN staat.

Over Van Gulik zegt ds. K. J. Bijleveld, synodepreses van de vGKN en predikant van Boornbergum, dat ’hij hier tot ieders tevredenheid gepreekt heeft’. Hij betreurt het wegblijven van Van Gulik. „We hebben hem een bemoedigend briefje gestuurd waarin we hem sterkte toewensten met de situatie”. Er gaan, zegt Bijleveld, regelmatig PKN-predikanten voor in Boornbergum.

De PKN heeft geen ’bijzondere betrekkingen’ met de vGKN, zegt voorlichter Bert van Rijssen. „Anders zouden PKN-predikanten daar wel mogen preken. Nu moeten we rekening houden met de gevoeligheden tussen de verschillende gemeenten.”

Dat geldt zelfs als mensen prettig samenwerken, zoals Van Gulik en de gemeente in Boornbergum. Van Rijssen: „De uittreding van de vGKN uit de PKN was te pijnlijk.”

De vGKN vinden op hun beurt dat ’iedereen die Christus als Verlosser verkondigt’, welkom is op de kansel; ook predikanten uit de PKN.

Van Rijssen acht de kansen op toenadering niet groot. „Er zijn veel gesprekken gevoerd, maar dat was allemaal heel pijnlijk en verdrietig. Ik denk niet dat dat in de nabije toekomst zal veranderen”.

Van Gulik hoopt dat er landelijk meer respect voor elkaar komt. Dat onderschrijft zijn kerkenraad. „Ik hoop dat we elkaar als christenen zullen herkennen.” Binnen anderhalf jaar heeft hij al zeven keer gepreekt in de gemeente van Boornbergum. „Ik ben uitgenodigd en ik kom overal waar ik uitgenodigd word om het Woord van God te verkondigen. Of het nu een rooms-katholieke kerk is of een evangelische gemeente.”

Een soortgelijk voorval vond eind 2006 in omgekeerde richting plaats: ds. A. van Harten-Tip uit Smilde van de vGKN was niet welkom om voor te gaan in een PKN-dienst in Drachten. De Algemene Kerkenraad van de PKN besloot hiertoe om de pijn rond de kerkscheuringen niet verder te vergroten. Van Harten-Tip: „Dat is de enige keer dat zoiets mij is overkomen. De helft van de tijd preek ik bij PKN-gemeenten. Als ik uitgenodigd word, ga ik. Ik vraag dan wel van tevoren of het bij de kerkeraad bekend is dat het kerkordelijk niet geregeld is.”

Na de kerkfusie in 2004 ontstond een fors kerkgenootschap aan de uiterste rechterflank, vele malen groter dan de vGKN: de Hersteld Hervormde Kerk. Ook met deze HHK heeft de PKN geen ’bijzondere betrekking’– HHK-predikanten mogen dus niet preken in PKN-gemeenten.

„Dat wil niet zeggen dat het nooit gebeurt”, zegt Jan Veen van de HHK, „maar we hebben daar nooit wat over gehoord.” Andersom gebeurt het regelmatig dat PKN-predikanten voorgaan in gemeenten van de HHK. Veen: „Ook daar hebben we nooit problemen mee gehad. Het is de verantwoordelijkheid van de kerkeraad wie ze voor laten gaan.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden