Preek vol gedurfde beelden wint wedstrijd

ROTTERDAM - Preken is het verhaal zo vertellen dat het wáár gebeurt. Er moet verrassing in de preek zitten en ze moet je raken. En het verhaal moet ook nog eens tot zijn recht komen. Een zware klus voor de acht geselecteerde leken die zaterdag de uitdaging aangingen tijdens de prekenwedstrijd in de Rotterdamse Bergsingelkerk.

Het is de tweede keer dat de Commissie Nieuw Kerkelijk Centrum van de gereformeerde Bergsingelkerk de Nationale Lekenprekendag belegt. Vijfenvijftig niet-theologen uit verschillende gezindten en uit heel Nederland hebben een preek ingestuurd. Die moet gaan over een bekende tekst uit Jesaja: over de wolf en het schaap, de panter en het bokje, het kalf, de leeuw en nog meer dieren (Jesaja 11: 1-10). Toevallig over dieren? Nee. Bewust zocht de organisatie vanwege dierendag een passende bijbeltekst. ,,Laten we deze ene dag eens aan de dieren laten'', aldus bestuurslid Johan Langerak.

De prekers weten wel raad met de tekst. Sommigen haken ook aan bij dierendag. De rooms-katholieke Bep van Muilekom (47) heeft haar preek in de vorm van een postmoderne fabel over leeuw, lam, os en ezel gegoten.

Jan Prij (35) is de jongste van het gezelschap. Hij is een liefhebber van theologie en hij kerkt zelf in de Bergsingelkerk. Zenuwachtig is hij wel als het bijna zijn beurt is. Maar daar is niet veel van te merken als hij even later het woord krijgt. Vol vuur preekt hij de honderd tot honderdvijftig luisteraars toe. Dé reden ook dat hij meedoet aan deze wedstrijd. ,,Normaal kun je niet preken als gewoon kerkganger, terwijl je nu de kans hebt om iets uit te dragen.'' Prij noemt zichzelf amateur-theoloog en verdiept zich graag goed in een bijbeltekst. ,,Een preek consumeren is heel iets anders dan er zélf iets creatiefs mee doen.''

Marijke van Steenis (48, remonstrants) heeft ook altijd al eens willen preken. ,,Als ik in de kerk zit en de preek bevalt me niet zo, dan ga ik zitten denken: hoe zou ik het doen?'' De tekst deed haar meteen denken aan een schilderij van Marc Chagall, waarnaar ze in haar preek dan ook regelmatig verwijst.

Winnaar wordt Cees van der Jagt (70) die in zijn preek verwijst naar de Zambezi, een rivier in het hart van Afrika. Een verrassend beeld, vindt de jury. Zijn preek zit vol uitleg met beelden, die weer beelden oproepen bij de hoorders. Juryvoorzitter en predikant van de Bergsingelkerk Elbert Grosheide: ,,De preek van Van der Jagt had geen ingevulde toepassing. Hij durfde die aan de verbeeldingskracht van de luisteraar over te laten.'' Het is niet de eerste keer dat de winnaar preekte. In zijn doopsgezinde gemeente in Rotterdam gaat hij wel vaker voor. Van der Jagt ziet de Bijbel als wijsheidsboek. ,,Met verhalen die doorverteld moeten worden, maar wel in de hedendaagse taal en met een open eind. Het moet geen dictaat zijn.''

Wat is nu een goede preek volgens de jury? Hervormd predikant Sytze de Vries: ,,Ik let erg goed op de inhoud. Wat is er met het verhaal gebeurd, welke affiniteit heeft de preker daarmee?''

Trouw-medewerkster Agnes Amelink ziet liefst een verrassend element en wil ook geraakt worden door de preek.

Bas de Gaay Fortman, hoogleraar mensenrechten aan de Universiteit Utrecht, noemde voorbeelden van hoe het niet moet. Hij stoort zich aan een zin als: ,,Gisteren bij Netwerk, we hebben het allemaal gezien...'' Een maniertje dat predikanten nogal eens gebruiken. Andere valkuilen: een onemanshow, een te moeilijke preek.

De Vries hecht aan de ouderwetse benaming voor dominee: dienaar van het Woord. ,,Voor mij betekent het dat je werkelijk als een dienstknecht serveert wat het Woord zegt.'' De acht lekenprekers presenteerden de preek toch vooral 'traditioneel'. Grosheide; ,,De preek als toespraak op een kleine verhoging, blijft blijkbaar iets wat de tijd doorstaat.''

Voorzitter Cees Beukema van de Commissie Nieuw Kerkelijk Centrum viel het bezoekerstal wat tegen. ,,De eerste keer, twee jaar terug, trokken we meer mensen.'' De opbrengst van de Lekenprekendag is bestemd voor de renovatie en het onderhoud van de monumentale Bergsingelkerk. Twee jaar terug leverde de prekendag zo'n 2000 euro op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden