PRAKTISCHE LESSEN VOOR JONGE ONTWERPERS

'Young Industrial Designers 1993, Holland - Italy - UK', t/m 28 maart in tentoonstellingsruimte 'Tegenover', Paulus Potterstraat t/o Stedelijk Museum, Amsterdam; dagelijks geopend van 11-17u. Catalogus F 29,50.

'Kasplantjes die met zorg moeten worden opgekweekt' noemt Arnoud Odding, organisator van de tentoonstelling 'Young Industrial Designers', de studenten Industrieel Ontwerpen die net van de academie komen. Om die reden richtte een groepje oud-Rietveldacademiestudenten drie jaar geleden het Sandberg Instituut op. Met een jaarlijkse Master Class - drie studiedagen, gedurende welke met vakgenoten en oudere, succesvolle ontwerpers inhoudelijk over het vak wordt gediscussieerd - en een tentoonstelling met drie aanmoedigingsprijzen, hoopt de stichting een bijdrage aan de vakdiscussie te kunnen leveren: "om te voorkomen dat ze twee jaar na hun afstuderen in moeilijkheden komen" , zegt Odding, "wanneer ze merken dat alle idealen, die ze op school nog hadden, in de praktijk moeilijk realiseerbaar zijn."

De tentoonstellingsinrichting van de 'kasplantjes' is toepasselijk ingericht in een rij plantenkassen met turfmolm, die op grasgroene vloerbedekking staan. Elk jaar nodigt de organisatie behalve Nederlandse ontwerpers ook mensen uit twee gastlanden uit; dit keer waren dat Engeland en Italie. Het discussiepunt van de Master Class was de verantwoordelijkheid van de ontwerper: ten opzichte van de klant, de opdrachtgever, de maatschappij en het milieu. De drie winnende ontwerpen werden aan het einde van de drie studiedagen gezamenlijk gekozen.

De Young Industrial Designers-expositie wil een beeld geven van werk en ideeen van jonge ontwerpers, maar tegelijk ook een stimulans geven op het gebied van idealisme en verantwoordelijkheid. In de ontwerpen die te zien zijn, komt die dubbele doelstelling duidelijk naar voren. Sommige zijn gewoon het zoveelste nieuwe, modernere of efficientere jasje van een bekend produkt, zoals een nog iets functioneler controlepaneel voor auto's of een broodrooster. Bij andere ontwerpen waren milieu - en maatschappijgebonden overwegingen betrokken. Colette van Essen ontwikkelde bijvoorbeeld een stevige stretch-stof die voor 100 procent uit natuurlijk materiaal bestaat.

De drie winnende ontwerpen werden alle vanuit een totaal verschillende houding ten opzichte van ontwerpen gemaakt. De magnetron van Oliver King blinkt uit in efficiency. Net als een kookplaat is hij in te bouwen in het aanrecht en heeft een kap als een kaastolp: doelmatig, zuinig, afwasbaar en niet lelijk. De gootsteen van Ian Scoley is veel meer symbolistisch en esthetisch gedacht, met als uitgangspunt de eigenschappen van water als levend en bewegend element. Het resulteerde in twee ronde bakken met kelkvormige, glazen kranen, waarbij het water in een ronde golfbeweging van de ondiepe in een de iets lager gelegen bak ernaast stroomt.

De winnende prothese van Inne ten Have is veel meer een voorbeeld van maatschappijgericht ontwerpen. Hij wilde voor Cambodja, waar veel mensen ledematen verliezen door de overal aanwezige mijnen, een kunstbeen ontwikkelen dat met materialen die daar doodgewoon zijn eenvoudig te maken is, zonder know-how of hulp van specialisten. Het been is van resthout, dat met een gebogen metaalstrip op de knie steunt. Een typisch eindexamenproject, want er is wel een vraag, maar geen geld of opdrachtgever en dus geen produktielijn. In feite leverde Ten Have alleen het idee. Wel heeft hij inmiddels subsidie aangevraagd om het project te kunnen realiseren, waarbij inbegrepen tijd voor de studie naar de beste manier van verspreiding van de kunstbenen.

Een ander soort maatschappelijk aspect van ontwerpen kaart Jan Karel Kleijn aan. Zijn 'krul' is een puntig hokje van geperforeerd metaal en beton waar junks rustig een shot kunnen nemen en een schone spuit uit de automaat kunnen trekken. Beter het spuitprobleem op zo'n manier onder ogen zien en het voor junks en buurtbewoners minder lastig maken, dan het gedogen en niets doen, vindt Kleijn. Met Berlijn en Rotterdam onderhandelt hij inmiddels over de ontwikkeling van een prototype. Zo'n ontwerp heeft niet alleen een direct praktische -, maar ook een discussiewaarde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden